Ariv

Li Kurdistana Bar Avakirina Dezgeha Serokatya Dewleta Federal Hem Pwist e Hem j Giring e!

Di van rojn dawy de li ser serokatiy birz Mesd Barzan, serok Partya Demokrat a Kurdistana Iraq (PDK-I), ji bo serokatya herma federal a Kurdstana Bar minaqee tn kirin.

Dtinn birz Barzan yn li ser v pirs hatine belavkirin her weha gelek dtinn din hewildann din ku birz Barzan v berpirsyary qebl bike hatine dyarkirin di apemenya kurdan yn chan de belav bne. Dtin nsyatfa birz Dr. Mehmd Osman kampanyay hin malpern kurdan ji bo v yek du nimneyn giring in.

-   Gelo, mirov v pirs awa binirxne div helwestek awa bigre?

-   Gelo, daxwaza birz Mesd Barzan ya li ser hilbijartinek ji bo serokatya herm div mirov awa bibne?

-   Gelo, mirov div destnankirina serokatya Herma Federal a Kurdistana Bar gaveke awa bibne?

Pirs dikarin bn zdekirin. L bi qeneeta min yn esas ev in.

, bi qeneeta min ev pirsn gelek giring in ji bo peroja destkeftn netewey yn li bar Kurdistan pirsn bingehn qeder ne. Loma j div her kurdek welatpar di v minaqeey de bedar bibe bibe teref xwed helwest. Ji ber ku qedera Kurdistana bar, qedera hem neteweya kurd e, qedera Kurdistan bi tevah ye!

Berya her tit div b tesbtkirin ku ev ne pirsek n ye.

Hilbijartina yekem ya demokratk ku bi radeya syas ya gel kurd ve li Kurdistana bar di 19 Gulana 1992yan de b, ne bi ten hilbijartina parlamentoy l her weha, bi nav w dem hilbijartina serok tevgera netewea Kurd b. W dem ar namzet hebn bir Mesd Barzan yek ji wan b. Birz Mesd Barzan w dem dengn her zde wergirt, l tra hilbijartin nekir. Namzetn din j birz Celal Talaban ku roj serokkomar Iraq ye (mna namzet Lsteya Hevpeyman a Kurdistan), birz Dr. Mehmd Osman b ku roj mna namzet lsteya hevpeymana Kurdistan ji bo endametya Partamentoya Federal ya Iraq hatye hilbijartin namzet din j x Osman ji Tevgera slam b. Birz Barzan di v hilbijartin de ji % 45 rayn bikarhat wergirtib l, w dem di cara yekem de tr hilbijartin nekir. Cara didya ku div di navbera du namzetn her zde ray girtibn de b amadekirin j, mixabin w dem neb!

T zann ku ji ber gelek sedeman, pvajoya hilbijartin berdewam neb ew pirs wisa ma.

L ji rojeva kurdan derneket.

Loma j dema roj ch gel kurd ji aly hiqq ve li Iraqa n ya Federal de zelaltir dibe, gelek tab ye ku ev pirs careke din t rojev.

Di sstemn federal de ev post (berpirsyar) heye ev away federalzm, ango destnankirina/hilbijartina serok herma federal, ji bo gel kurd ji hem nimneyn din giringtir e. Loma j bi qeneeta min div mirov nuha v gav bavje serokek  ji bo Komara Federal a Herma Kurdistana Bar bi awayek hiqq b tesbtkirin.

Birz Mesd Barzan, qas ku min ji apemeny taqb kirye, dibje ku ew ne amade ye ku by hilbijartinek be, serokatya Herma Kurdistan qebl bike. Div ez qebl bikim ku ez detayn v dtin nizanim. L, ez wisa fahm dikim ku birz Barzan naxwaze b taynkirin, l dixwaze b hilbijartin. Ev helwest ch hem rz, qedir prozbahy ye. Bel div ji bo v berpirsyary mirov b hilbijartin.

Loma j, bi qeneeta min div mirov rz li helwestek wisa bigre sstema hilbijartina serokatya Herma Federal ya Kurdistana Bar tesbt bike. Ji bona ku ev tit pk b, div ztirn wext Parlamentoya  Federal ya Herma Kurdistan ku n hatye hilbijartin, Qanna Serokatya Herma Federal a Kurdistana Bar n bike ew serokat ji aly Parlamentoy ve b hilbijartin. Ji bo ku ev Parlamento bi yekdengya radeya syas ya Kurdistana Bar hatye hilbijartin hn n, berya du meh nv, hatye hilbijartin, div mirov v radey mna radeyek ku ji hilbijartina git derketye qebl bike.

Hem tecrubeyn syas yn pket v yek nan dikin. Serok Dewletn Emerka yn Yekby (DEY) j wisa, ango ji aly elektoran (nneran) ve t hilbijartin. Li gelek welatan sstemn cuda de serokdewlet/serokkomar ji aly Parlamentoyan ve tn hilbijartin. Loma j, hilbijartina serokatya Herma Federal ya Kurdistana Bar ji aly Parlamentoy ve hem demokratk e hem j ji bo me kurdan ji aly syas ve pwstyeke netewey ye di dema xwe de ye.

Xalek din ya v pirs ew e ku, tesbtkirina serokatya Herma Federal a Kurdistana Bar t i maney? Pirsek di nav pirs de ye. Min destpk de j behs kir ku ev ne pirsek n ye ji bo Kurdistana Bar. Ji ber sedemn ku ne mijara v nivs ye, ew hilbijartin di 1992yan de nehat temamkirin.

L roj wext hatye d derengmay dikare xeter be. radeya syas ya miterek li Kurdistana Bar XETN XWE YN SOR tesbt kirye. Bi qeneeta min ew xetn sor t maneya ku serokkomar dewleta Federal ya Kurdistana Bar j hebe. Ev tit pwstyek netewey syas hiqq ye. Kurd div tam j di v pvajoy de d ji gavavtinek wisa teqsr nekin. Gavek wisa xurtkirina bingehn ew FEDERALIZMA ku Kurd bi xwe fahm dikin e.

Ango, tesbtkirina serokatya Herma Federal ya Kurdistana Bar, gaveke din a pket ber bi avakirina Federalzmeke li ser bingeha cografya, netewe drok e. Ji ber van sedeman, ez bawer dikim ku gavek wisa xurtkirina destkeftyn netewey yn li Kurdistana Bar e ku kurdn xwed rade serbilind, kurdn welatparz demokrat li hem chan p serbilind kfxwe in.

Di dawy de j, dixwazim dtinn xwe yn  li ser pwst, giring layiq y birz Mesd Barzan ji bo v berpirsyary, bnim ziman.

Pwst e ku Birz Barzan v berpirsyary qebl bike, ji ber ku;

  • Pwst bi gavn n yn xurkirina/qaymkirina destkeftn netewey li Kurdistana bar heye avakirina dezgeha serokatya Herma Federal ya Kurdistana Bar gaveke n ya her giring e.
  • Lsteya Hevpeyman ya Kurdistan li ser avakirina dezgeha Serokaty hemfikir e, taybet j PDK YNK li ser v xal li hev kirine (li gora agahdaryn apemenya kurd) ku birz Barzan d ji bo v berpirsyary b hilbijartin.
  • Di hilbijartina 1992yan de birz Barzan dengn her zde (nz % 45) wergirtib partya ku ew bi xwe serokaty dike di hilbijartinn 2005an de j qas ku ez dizanim partya her xurt e.

Giring e ku Birz Barzan v berpirsyary qebl bike, ji ber ku;

  • Pwst bi dezgehek wisa heye nav Mesd Barzan ji alyn gelek cuda (fikr, cograf, syas, ol wd.) ve ji bo v berpirsyary hatye pnyazkirin.
  • Serok partye e kul i Kurdistan xwedy zdey % 40 y pitgiry ye loma j gelek tab demokratk e ku ji bo berpirsyaryek wisa amade be.
  • Berya 13 salan ev tit hatye rojev ji bo berdewamya syaseta netewey, avakirina dezgeha serokaty bi v pirs ve girdayye.
  • Avakirina dezgeha serokaty d yekdeng yekrzya tevgera netewey xurttir bike bawerya gel Kurd bi syaset partyn syas re getir bike.

Birz Barzan layiq v berpirsyary ye, ji ber ku;

  • Xwedy vzyoneke Kurdistan ye ku di demek gelek nazik de vzyona gel kurd kirye vzyona xwe di hem beyann xwe y ekere de anye ziman. Taybet j di demek ku hem faktorn syaseta realst li Kurdistana Bar de serdest in, birz Barzan b tirs b taswasn rojane, vzyona kurdan maf kurdan ya BIXWEDBNA DEWLETA XWE YA SERBIXWE bi caran fade kirye.
  • Birz Barzan di dema serokatya Partya xwe de taybet j di van 15 saln daw de radeyeke xurt ya syas ji bo berjewendyn netewey yn gel kurd nan daye di v xal de di rewn gelek xerab teng de j drbnya xwe ji dest nedaye.
  • Xissyetn w y rvebirya Dewletek gelek xurt berbiav derketine hol bi van xissyetn xwe ve hem di nav kurdan de (alyn cuda yn fikr, cograf, ol wd.) hem j di qada navnetewey de bye xwed rz hurmetek fireh.
  • Xissyetn xwe yn nsan de bi nefsbik demokratbyna xwe ve hatye nasn ku ev tit di jyana civak tevgera syas ya gel kurd de li hem alyn Kurdistan xwedy pwstye mezin giring in.

B, guman ev pirs, hem bigiringya xwe ve l her weha bi aroveya xwe ve ne pirsek wisa ye ku di nivsarek de bi her alyn xwe ve bikaribe b zelalkirin. Di v nivsar de min bawerya xwe ya li ser xaln bingehn yn v pirs an ziman. L, ez bawer dikim ku ev minaqee minaqeeyek avakar e d gel kurd pdetir bibe.  

Ez hvdar im ku Parlamentoya Federal ya Herma Kurdistana Bar ztirn wext QANNA SEROKATYA HERMA FEDERAL YA KURDISTAN BAR bike birz Mesd Barzan j mna namzet Lsteya Hevpeyma ya Kurdistan yan j namzet miterek y PDK YNK ji bo SEROKATYA HERMA FEDERAL A KURDISTAN BAR b hilbijartin.  

Ji bo parastina berjewendya neteweya Kurd hvyn gel Kurd Tevgera Netewey Demokratk ya tevahya Kurdistan, pkhatina v yek hem pwist e hem j giring e.  

17.04.2005, Stockholm  

Vildan Tanrikulu

Zaman ile yarmak!

Leyla Zana nihayet

Zaman ile yarmak!

PKK'nin 20 YILLIK SERVENINDEN KESITLER

20. Y1l1nda 15 Austos'un 
siyasal sefaleti!

NE YAPMALI?

Ben yazmay1 unuttum!