Arşiv

 

Ji bo Qeleya Bîdlîsê
Kampanyaya Îmzayê:

qela_bidlis@hotmail.com

Bangawazî

Di Qeleya Bidlisê de ew çar sal in kolanên arkeolojîk tên kirin. Lêkolînên ku tên kirin ji rayagiştî re girtî ne. Em gumanbar in ku kolan û lêkolînên veşartî yên arkeolojîk ji armanca xwe ya xuyakirî dûr e. Ekîba arkeolojîk a ku di destpêkê de bi deklerasyonekê dabû xuyanîkirin ku; ev kolan û lêkolînan wê dîroka Bîdlîsê ronak bikin û Qele di nava deh salan de wê bê restorekirin û wê halê xwe yê berê ya orjînal bigre.

Îro, em diyar dikin ku tu baweriya me, ji wê armanca deklerekirî re, nemaye. Ji ber ku, kolan û lêkolînan veşartî tên kirin, berhemên ku ji Qeleyê derdikevin tên veşartin û di nava xelqê de direv û manîpûlasyonên eşkere tên kirin ku; “qaşo, “berhem ên osmaniyan e.”

Qeleya Bîdlîsê serbilindî û şanaza hemû Bîdlîsîyan e. Ew stûna herî xurt a nasnameya wan e, avadaneke dîrok û şaristanîyê ye. Di vê Qeleyê de Bîdlîsî bi sedsalan xwe li hember êrîş û dagirkeran parastine. Şerê ku Mirektîya kurd a Rojkan di vê qeleyê de dane, destanên baha bilind in. Qele herweha, wek seray, xezîne, merkeza vê Mîrektiyê bûye.

Çawa ku tê zanîn, Mirektîya Bîdlîsê di sedsala 10-an de di nav rojekî de; bi yekbûna 24 eşîrên bîdlîsî, navê Rojekî an Rojkan girtiye û heya sedsala 19-an, heya ku ji aliyê Împeratoriya Osmaniyan ji holê bê rakirin, nêzikî hezar sal, hebûna xwe berdewam kiriye. Piraniya van medrese, mizgeft, pir, xan, kerwanseray, qesir û hwd. ji aliyê Mirektiya Bîdlîsê ve hatine çêkirin. Herweha, hemam, medrese, seray, xanî, ciyên kar û hunerî, pirtukxaneyên di nav Qeleyê de jî ji aliyê Mirektiyê hatine çêkirin an veavakirin.

Gelê Bîdlîs, wer bawer dike ku, dewlet di Qeleyê de zêr ditiye, lewra Qele daye girtin û dest daye li ser berhem û karê lêkolînan. Di vê babetê de, Şaredariya Bîdlîsê, Walîtîya Bajêr û dam û dezgeyên din ên kultur û avadanîyê jî tu agahdarî nadin rayagiştî ya bajêr.

Ya rastî, Bîtlîsî, mereq dikin û dipirsin ka ji Qeleyê çi eser derketine, ew çi ne û ew birine kude.

Baweriya ku xezîne û berhemên dîrokî yên ji Qeleyê derketine tên telan kirin her diçe zêdetir dibe.

Lêkolînên ku di Qeleya Bîdlîsê de tên kirin, Bîdlîsêyan ji nêzîk ve eleqeder dike. Em bawer dikin ku li wir, dîrok, nasname û kultura me tê wenda û telan kirin.

Ji ber vê, di serî de hemû bîtlîsîyan, em bangî tev hewwelatiyên xwe, partî, dam û dezgeyên sîvîl dikin; werin, em xwedî li qeleya xwe derkevin;

Em li hember sextekirin û wendakirina nasnameya xwe bêdeng nemînin;

Kolanên Qeleya Bîdlîsê divê ji rayagiştî re vekirî bên kirin; em îro dipirsin, ji Qeleyê heya niha çi berhem û xezîne derketine, ew a niha li ku ne?

Wek însîyatîfa parastina xweseriya Qeleya Bîdlîsê; em dixwazin; berhem li Bîdlîsê bimînin, ne tenê ji lêkolînerên resmî, lê herweha ji bo hemû lêkolîner û ji raygiştî re jî vekirî bên hiştin, îro medreseya Şerefiye dikare wek mûzeyek kar bike û ew berhem li wir dikarin bên raber kirin. Divê di berdewamiya lêkolîn û karên restorasyonan de heyeteke ji pispor, Bîdlîsî û zanyaran û ji dam û dezgeyên sîvîl di nav karên li ser Qeleyê de ci bigrin. Ew jî di qedera berhem û Qeleyê de xwedî soz û heq bin.

Qedera Qeleya Bîdlîsê ji bo me, pir girîng û hêjaye; em nikarin wê li însafa kesên ku me ji wan re baweriya xwe wendakiriye, bihêlin.

Em gazî hemû hevwelatî, rewşenbîr, sîyasetmedar, hunermend, kesên xwedî wijdan dikin, bila herkes alikarî bike da ku kolan û restorasyona Qeleya Bîdlîsê li gor orjinaliya xwe çêbibe.

Rayagiştî û hişyariya we di derheqa Qeleya Bîdlîsê de garantiya parastina rasteqînî û xweseriya Qeleya me ye.

Li ser navê însîyatîvê:

Yaşar Abdulselamoğlu (Mamoste, Sosyolog)
qela_bidlis@hotmail.com

Yên ta niha beşdarê kampanyayê bûne:

1. Salîh ÎNCE, Serokê Weqfa Kurdi ya kulturî li Stokholmê

2. Şefik BEYAZ, Serokê berê ya Enstîtûya Kurd a Stenbolê

3. Mustafa AYDOGAN, nıviskar, werger

4. Murad CIWAN, Berpirsê Netkurdê

5. Faris Medenî MARŞÎL, Rojnameger, editör - Kurdinfo.com

6. Yekta UZUNOGLU, aborinas

7. MALMÎSANÎJ, Dîrokzan, lêkolîner

8. Mamoste Nûjen

9. Jan DOST, Romanivîs, Almanya

10.Çeto OMERÎ -Siyasetmedar- Swêd

11.Ali Mahmud MIHAMED Nivîsar, Holand

12.NAWENDA HALAPJA CHAK

13.Cemil GUNDOGDU

14.Roşhan LEZGÎN, Nivîskar, Diyarbekir

15.Baran HAMZA

16. Cemal BATUN,Rojnamevan, programcêker, Swêd

17. Kasım ERGUN, HAKPAR Genel Başkan Yardımcısı

18.Seyda GOYAN Berhevkarê Kelepora Kurd, Mûzisyen ?irnex

19.Ömer ÖZMEN

20.Hozanê BENGÎ / Rojnamevan û Karkerê Civakî / Kopenhagen

21.Messud AKKO - NIVISKAR U ROJNAMEVAN - KURDISTA A SURIA

22.Rocivan YEŞÎL

23.Gernas AMEDÎ (Rojnamevan)

24.Kutbettin ÖZER Karlsruhe

25.Zinarê XAMO, Nivîskar

26.Hannan MUHEMED

27.Cihan ROJ

28.Ali YUZEN

29.Hemdullah YUMLU

30.Azad ÖZER

31.Mustafa ZILDIZ

32.Ahmet TAŞ

33.Annett WÎNKLER

34.Ana WEBER

35.Heidi MEYER

36.Mehmet KUMLU

37.Hidir PEKÎ

38.Bayram ÖZELl

39.Ali TAŞÇI

40.Aili SONMEZ

41.Giyasettin YILDIZ

42.Yildiz KAYA

43.Aysel CAY

44.Meral TILKI

45.Mahmut KORKMAZ

46.Hidayet TANRIVERDÎ

47.Süle YILDIZ

48.Meryem AYYILDIZ

49.Cevdet KORKMAZ

50.Vahit YUMLU

51.Heja BAKURÎ

52.M.Ali HEMZE

53.Sîyamend BARAN

54.Reyhan AMEDÎî

55.Rojhad AMEDÎ

56.Baran HEMZA

57.Bayram AYAZ

58.Saîd ÇÎÇEK

59.Îhsan ŞENER
60.M. Şerîf ŞENER

61.Azîz ALIŞ, Biolog

62.Ibrahim MALGÎR

63.Zulkuf BEDLISI, Serbest meslek

64.Mîrhac MISTEFA, Hewlêr

65.Goranê CANO

66.Recep DİLDAR, şair, nivîskar

67.Doğan CEREN, şair

68.Mehdi ÇILGIN, rojnemevan, webmaster

69.Serhanê TORÎ

70.Sait AYDOGMUŞ

71.Selim TEMÎN

72.Saki GURSES Sosyal Pedegog - Sêwirdar (danisman)

73.Faruk SANLI-(Hendezyar-Muhendis)

74.A.Hamit DOGRUL (helbestvan-fotokês/Şair-fotoğraf sanatçısı)

75.Sami BOZKURT (hunermend /Müzik Sanatçısı)

76.Taylan TARHAN (Xwendekar/Öğrenci)

77.Emrah ÖZGEN(Xwendekar/Öğrenci)

78.İlhan SAVAŞLI (Mamoste/Öğretmen)

79.Ekrem ZEREN (Karmend)

80.Şerefettin KILIÇ (Wesanger/Yayıncı)

81.İbrahim DEMİREL(MİMAR)

82.Kenan Fani Doğan – Stockholm

83.Alî BURAN

84.Osman CINAR

85.Sakip UZUN, Swêd, penaber

86.Osman AYTAR, Sosyolog/Universîteya Stockholmê

87.Hasan DERE Şair-Yazar
88.Hasan ŞAHİN

89.Gulbaran YEKİTİ
90.Ferhat SAĞNIÇ
91.Sadik ŞAHİN
92.Remzi BARAN
93.Emin EROĞLU
94.Remzi BARAN-Dilgeş
95.Nahit ALTIN
96.Hüsnü KAYA
97.Cemal KOZ
98.Orhan ÇAYIRCI
99.Fatma ÖZEL
100.Meral TOPÇU
101.Mırza KALENDER
102.Songül GÜLER
103.Osman AYTAÇ
104.Kasın GÜLER
105.Kemal ÖZKAN
106.Melahat AKIN
107.Cemil AKÇA
108.Bayram ÖZ
109.Halit ESMER
110.Ramazan DALKILIÇ
111.Ekrem DOLU
112.Ramazan DOLU
113.Bülent DOLU
114.Suzan KAN
115.Müjgan KESKİN
116.Atila ERGİN
117.Selim SADIK
118.Ahmet KANSIZ
120.Nuerettin BEYAZ
121.Hayriye MUTLU
122.Kerim SAKİN
123.Güler HAKAN
124.Barış ÖZEN
125.Halil DALKIRAN
126.Serhat BİL
127.Ahmet SARI
128.A.Bekir SAYDAM
129.M. Şefîk ONCU, Nivîskar
130.Rodi İLGEN
131.Bedirxan EPÖZDEMİR
132.Esmer ERGÜN
133.Yoldaş YALÇIN
134.Newroz BAMER
135.Berzan BERTİ

136.Yıdız GÜL

137.Sıddık ÇAKIR

138.Selahattin KIZIL

139.Hasan KAÇAR

140.Kamil GÜLER

141.Hasan ARDINÇ

142.Xalıt KÖRÜKOĞLU

143.Zişan SAPAN

144.Serpil KALE

145.Şengül ADSIZ

146. Berfin ACAR

147.Yusuf TANRIVERDİ

148.Kamil GÖK

149.Kezban KESKİN

150.Nebahat COŞKUN

151.Abdullah GÖRGÜ

152.Abidin GÜL

153.Sabahattın YÖRÜK

154.Ayşe GÜRBÜZ

155.Mustafa HAN
156.Turan DERMİRKOL

157.M. Ali YILDIRIM - Siyasetvan û Sozialpedegog

158.Bekiro

159.Riza GUMUS - Mehendis

160.Seracettîn BİTLİSLİ

161.Mahmud KİPER, Socionom

162.Hasan BİLDİRİCİ, Kurdıstanpost sorumlusu

163.M. SARICA

164.Sedat GÜNÇEKTI,

165.Murat SATIK,

166.Yakup ÇİÇEK,

167.Riza DİNÇ,

168.M. GÖKTEPE,

169.A. Haydar ÖZDEMIR

170.PD Dr. Dr. Ümit Yazicioglu

171.Evdile KOÇER, Nivîskar

172.Alî Cahît KIRAÇ

173.C. Z. PÎRANIJ

174.Şêxmûs DÎP, Sîyasetmedar

175.Necmedin CEBBARİ- Zankoy Kurdistan / Bajêrî Sine

176.Sedat KARAKAŞ

177.Taner UÇAR

178.Bekir TOPGÎDER

179.Baram UÇAR

180.Memo BUBANÎ

181.Emo BUBANÎ

182.Serwan ABDULSELAMOGLU

183.Berfîn ABDULSELAMOGLU

184.Berkan

185.Maşalah ABDULSELAMOGLU

186.Eno BUBANÎ

187.Mîra ROJKAN

188.Îsmaîl GIRIKÎ

189.Serhad BAPÎR, Yunanistan.

190.Cihan GÜL, Bitlisli

191.Ulfiye OZCAN, Sosyolog

192.Siyabend, Bîtlîsî

193.Seyyîd, Bitlisî

194.Hêvîdar

195.İdris DOGRU, Bitlis

196.Jîr DILOVAN / Nivîskar

197.Hemîd DILBIHAR, Helbestkar- Nivîskar

198. Sevgi ÇAÇAN

199. İnan AKYOL

200.Nizamettin TAŞ

201.Halil ATAÇ

202.Hıdır SARIKAYA

203.Hıdır YALÇIN

204.Tahsin İNANÇ

205.Osman ERDAL

206.Selahattin GÜN

207.Ümit BEYZADAG

208.Sevda Çelik TAŞ

209.Şehnaz ALTUN

210.Rahime Yıldırım ÎNANÇ

211.Perizad Şaban, Hozanvan, Swêd

212. Azad Sabri, Elektrîsiyen, Swêd

213.Enwer KARAHAN, Çîroknivîs

214. Zeynelabidin Zinar, Niviskar/lêkoliner

215. Mehmet Habip ŞÎMŞEK, Karker

216.Mahmûd Lewendî, Nivîskar
217.Hesenê METÊ, Nivîskar
218.Alî ÇÎFTÇÎ (weshanger)

219.Gernas ROFERÎN, Mamosta/Helbestvan, Mêrdîn

220.Şuayip ADLIG. Fransa

221.Ömer NORKOXÎ

222.Dilara WESTANÎ

223.Nasir UMIYÊ

224.Dr.Cuwan HEQÎ (Batû), Xwediyê malpera serwext.com, swed

225.Baran ZEYDANLIOGLU

226.Şivan PERWER

227.Ali USTA

228-Aysel ÇAY

229-Mustafa YILDIZ

230-Xanê NAMAN

231-Tahsin TOPLU

232-Cevdet YILDIZ

233-Abdullan KUMLU

234-Sükran ALTIN

235-Nurcan AYDIN

236-Nuri TARANCI

237-Nurettin AKLBAL

238-Nurcan ATA

239-Serap DOGDU

240-Nilüfer ÖZER

241-Kasin NARLIDERE

242-Kazim ADAM

243-Alpay KOCAK

244-Niyazi ASIK

245-Remzi DOLUCU

246-Nihat ATEŞ

247-Mehmet Tc

248-Çetin BAĞCI

249-Seyfullah SONMEZ

250-Giyas RODİ

251-E. HATUNOĞLU

252-Saddin SÖNMEZ

253-Ayatullah RAHMAN

254-Duran BİLİKLİ

255-Efendi DURMUŞ
256-Deniz DURMUŞ
257-Serdar DURMUŞ
258-Hakan EROĞLU
259-Hakki ACAR
260-Nursen ELÇİ
261-Hasan GÜNEŞ
262-Güneş YILDIZ
263-Hilmi KESKİN
264- Hasan KOYUMCU
265- Sedrettin SIRAT
266-Güler KOYUN
267-Zisan BALIKOĞLU
268-Jale SEÇKİN
269-Selim SEÇKİN
270-Elmas AYNACI
271-Hasan GÖK
272-Hasan TORUN
273-Kemal YILDIZ
274-Kamuran BÜYÜKKAYA
275-Hasan KARA
276-Zubeyir TORUN
277-Nahit ALMA
278-Cemil GÖKTUR
279-Günay BİLGİN
280-Ayşe GÜL
281-Senay KIZIL
282. Sait ÇÜRÜKKAYA
283. Metine XAMO, Karker Almanya/Gießen
284. Nesrîn ROJKAN
285.Vefa SÖNMEZ, Bidlisi
286.Nisredin SİLWANEYİ, Australia
287. Mustafa KALPAK
288. Engin KAYGALAK
289. Firat NEMRUD, Serokê Komela Kurdistanê, seroka Partiya Çep û endamê meclisa ?arawanî li bajarê Eskilstuna /Swêd
290. J. ALPİRANİ / www.beroj org
291. Murat ADAR, Parêzer
292. MUSTAFA KILIC
293. Dara CİBRAN, Editore malpera Peyamaazadi, Lekoliner
294. Aydogan ÖZCAN
295. Serkan DELİ
296. Dara ERSÖZMEZ
297. Dr. Ulaş Başar GEZGİN, PhD
298. Dizgûn DENİZ
299. Serhad B. RÊNAS - Weşangerê Medyaya Kurdî/Nivîskar
300. Şakir TUTAL
301. M. Sıddık ÖLÇER
302. Nimet Mumtaz AYDIN
303. Leyla AYDIN
304. Ali BURAN, Kürt Politikacısı
305. Ibrahim DOKUMACI
306. Ibrahim GÜÇLÜ, Amed
307. Ronî MIRAZ
308. Servet AKINCÎ
309-Mithat KAPLANKIRAN
310-Hanifi BAKIR
311-Sımko
312-Evin ÇÎÇEK
313-Mustafa GUNDUZ
314-Doğan BATU
315-Hikmet ALTUN
316-Kazım BOSTANCI
317-Kamil KOÇ
318-Ayla YAĞMUR
319-NEJLA SONGÜL
320-Nirgül ŞAHÎN
321-Hasan KAPLAN
322-DEVRİŞ KAÇAR
323-Dursun HAKAN
324-Kemal KUYUMCU
325-Yusuf HANTARCI
326-Kerim NALCI
327-Hatim GÛL
328-Umit YILDIZ
329-Fikret YILDIZ
330-Haşim KOÇ
331-Ali KOÇER
332-Ali YAZICI
333-Zeki YAZAL
334-Yalçın NARLIDERE
335-Osman KOÇ
336-Osman AYYILDIZ
337-Selçuk KOYUN
338-Seyfettin BİNGÖL
339-Şerafettin GÖKÇE
340-Mustafa ÖZÇELİK
341-Husemadîn MOTKÎZADE
342-Mereto MOTKÎZADE
343-Ferman MOTKÎZADE
344-William Gurgîn MOTKÎZADE
345-Shahin BÎLÎCÎ
346-Merwanê BİTLİSİ, kurdislam.org
347-Mehmet ÜNLÜDERE
348- Ronî MODKANÎ
349-Musa DERVİŞ
350- Koroxli KARAASLAN, Stenbol, Weşanên Dozê
351- Sîpan BÎTLÎSLÎ
352-Rifat SEFALÎ
353- Yaşar ABDULSELAMOGLU

Bo îmzeyan, îmza için:

qela_bidlis@hotmail.com

Bitlis Kalesi için İmza Kapanyası:

Çağrı

Bitlis Kalesi'nde dört yıldan beridir, arkeolojik kazılar yapılıyor. Yapılan kazılar kamuoyuna kapalı ve gizli bir şekilde sürdürülmektedir. Bizler Bitlis Kalesi'nde yürütülen çalışmaların gizli tutulmasının, arkeolojik kazıların bilimsel olarak yapıldığına gölge düşürmekte olduğu kuşkusu ve endişesi içindeyiz. Bu durum, aynı şekilde, arkeolojik kazıları yürüten Pamukkale Üniversitesi arkeolojik ekibi tarafından, başlangıçta deklere edilen; kazıların Bitlis tarihini aydınlatacağı ve Kale'nin onyıl sürecek kazılar sonunda restore edilerek eski, orjinal halini alacağı yönünde dile getirilen amaçlarına da güvenimizi sarsmıştır.

Bitlis Kalesi, bütün Bitlislilerin övünç ve gurur kaynağıdır. Bitlislilerin kimliğinin önemli dayanağıdır. Bir tarih ve uygarlık aibdesidir. Bu Kale'de Bitlisliler, asırlar boyu kendilerini dış saldırı ve istilarlara karşı korumuşlardır. Bu Kale'de, Rojkan Beyliği'nin vermiş olduğu savaşlar dillere destandır. Kale aynı zamanda, Bitlis Beyliği'nin sarayı, hazınesi, merkezi konumunda olmuştur.

Bitlis Beyliği, bilindiği gibi, 10. yüzyılda, 24 Bitlis aşiretinin Bir günde birleşmesinden dolayı, Rojeki ya da Rojkan ismini almış ve varlığı büyük bir ihtişam ve medenıyetle, 19. yüzyılın ortalarına, Osmanlı imparatorluğu tarafından ortadan kaldırılmasına kadar sürmüştür. Bugün, Bitlis'teki bir çok medrese, camii, teke, han, kervanseray, köprü vs. gibi Kale içindeki bir çok hamam, cami, mederese, Saray, ev ve işyerleri, kütüphane vs.ler, Bitlis Beyliği'nin inşa etmiş olduğu, restore etmiş olduğu eserlerdir.

Bitlis halkı; Devletin, Kale'de altın bulmuş olmasından ötürü, kaleyi kapatmış olduğu görüşündedir. Bu konuda, bugüne kadar Bitlis Belediyesi, Bitlis Valiliği, yada kültür kurumları da herhangi bir açıklamada bulunmuyorlar. Bitlis Kalesi'nden çıkan hazine ve tarihi eserlerin talan edildikleri düşüncesi gittikçe inandırıcılık kazanmaya başlıyor.

 

Doğrusu, Bitlisli, Kale'den ne gibi eserlerin çıktığını, bu eserlerin neler olduğunu, bunların nerelere götürüldüğünü merak etmekte ve sormaktadır. Bitlis Kalesinde yapılan kazılar Bitlislileri yakından ilgilendiriyor. Orada bir tarihin, bir kimliğin ve kültürün yok edilmek istendiği inancındayız.

 

Bu nedenle, başta bütün Bitlisliler olmak üzere, tüm vatandaşlarımıza, parti, sivil örgüt, ve kültür kurumlarımıza Bitlis Kalesine sahip çıkalım çağrısında bulunuyoruz;

 

Tarih ve kimliğin sahteleştirilmesine sessiz kalmayın.

Bitlis Kalesi kazılarının kamuoyuna açık bir şekilde yürütülmesi gerekir. Kaleden bugüne kadar neler çıktı, bunlar nerelere götürüldü?

 

Bitlis Kalesi'nin orjinal halini koruma insiyatifi olarak; eserlerin Bitlis'te, sadece devletin resmi bilim adamlarına değil, herkese açık bir halde incelenebilmesi için sergilenmesini istiyoruz; bugünkü durumda Şerefiye Medresesi böylesi bir müze işlevini görebilir. Bundan sonraki devam ettirilecek kazılarda, Bitlislilerden oluşacak bağımsız bir sivil oluşum heyetinin kazı ve daha sonraki restorasyon çalışmalarında yer alması ve söz sahibi olması gerekir.

 

Bitlis Kalesi'nin kaderi, kendilerine güveni yitirmiş olduklarımızın insafına bırakılmayacak kadar, biz Bitlisliler için değerli ve önemlidir. Biz bu Kale'de kendi kimliğimizin kalıntı ve köklerini görüyoruz.

 

Bütün dürüst ve vicdan sahibi aydın, vatandaş, sanatçı ve bilim adamlarını Bitlis Kalesi kazıları ve restorasyon çalışmalarının özgünlüğüne uygun bir şekilde yürütülmesi için herkesi göreve davet ediyoruz.

Bitlis Kalesi hakkındaki kamuoyu, onun sahiliğini korumak için bir garantidir.

İnsiyatif adına:

Yaşar Abdulselamoğlu,   Öğretim Görevlisi, Sosyolog

 

8.04.2007