Ariv

Azad azadiya fikrî

Li zanngehan de di displnn felsefe sosyolojiy de li ser tgeha azadiy gelek dtinn cda hene; her edib, her filosof, her nezergr li gor brbaweriya xwe li gor deolojiya xwe li gor perspektifa xwe ya jiyan v tgeh analz kiriye. Di nav van gelek tgehan de tgeha ku dikeve ser merivan di mjiyn merivan de bi c dibe meriv z bi z w ji brve nake ew tgeh hergav ji merivan re maql t meriv w tgeh diparze hewildide ku w di jiyana xwe de j bi kar bne. Nuha nah bra min kjan filozof e belk Kant belk j Hegel be, di derbar tgeha azadiy de tit ku gotiye bi salan e di mjiy min de bi c bye qet qet ji bra min nae. Ev tgeha azadiy bi kurdîniyeka best sade weha ye: Azad by ku yek din rehetsiz bik zerar bid w/w, awa dixwaz wisa bij , ye .

 

L di esl xwe de azad j tgehek abstrakt e hin alim dibjin ev tgeh wek tgeha Xwed Melek e. Azad bi ertn jiyan ve hidudkiriye; carna ertn hawdor r nade ku meriv zerar nede y din j wek xwe bike; wek minak meriv nikare li zivistan li ser berf taz bimee.

Ya j em carna b hemd dibjim diwazim wek kek azad bim. L di esl de k j ne azad e, ew j bi endeksa jiyan ve hatiye girdan: ew ji bo ji xwe re m bibne, hln bibne jiyana xwe dom bike difire. Bi kurtî azad tgehka piral girift e.

 

Azadiya fikr j bi git di tgeha azadiy de t rove kirin ereweya w fireh l bsnor nne. Wexta agahiyn ku ewleyiya dewlet tehdt dikin, birvebir dewlet hikmet pik dixnin, hjayiyn manew din yn xelk bin p dikin, maf azadiya ferd civak rencde dikin ewleyiya wan tehdt dikin di w de dezgehn dewlet dikevin dewrey li gor etk hiqqa xwe muyideyn pwst bi kar tnin.

Di vir de j agahiyn ya fikrn ku dewlet ji xwe re bi zerar dibne zaf ne ew j hergav dikarin bibin babet munaqeeyn ilm.

 

..

 

Li gor statistkn taze y Enstutuya Freedom House ya Amerikay li dunyay 2 milyar 330 milyon nsan di welatn ku azad tde tuneye de dijn milyar 150 milyon nsen j welatn ku nsb (qismen) azad hene de dijn Teqrben di 6 milyar nifusa dinyay de ku ji wan ten 2 milyar 960 milyon li welatn azad de jiyane xwe didomnin ji w nifs 89 welat azad, 58 nisb azad 45 welat j azad t de nne. Li gor rapor welatn misulman j nisbeta wan weha ye: 23 welatn misulman de nsan ne azad in, di 20 welat de nsan nisb 3 welat de j temam azad in.

.

 

Bi gelemper hiqq bi norm, tradisyon, urf adetn nenivsand ya w grb, civak ya j milet ve girday ye. Carina fenomenek li welatn azad by ku bala merivan bikne eyn fenomen di welatek pademay, misilman muhafezekar de hin munaqeeya w tabu ye.

 

Li welatek musulman muhafizkar de normn hiqqa nenivsand gelek gelek di krayiya civak de bi c bne ew z bi z nahn guherandin. Wexta hiqqa nivsand j bibe yasa ew li ser hiqqa nenivsand forma xwe digre. Wek nimne termn ku bi nams ve girday li wan welatan bi aweyek din t nirxandin. Li welatn misilman meseleya nams yek bi bnamsve itham kirin, meseleyeka pirr hessas û komlekt e. Wexta yek ji bo nams yek din dikuje cezay w zde ne giran e ev di hiqqn gelek welatn misilmanan de j bi c bye.

 

Nimneyeka d: Di prosesa berendametiya Tirkiyey ya YE de di benda hevahengiya qanan de meseleya znay bi ser xwe asteng derxist bi rojan hat munaqeekirin. Xwedigirav Tirkiye j welatek misulman e ku em dema Osmaniyan j bihesibnin(ku ew li ser bingeha wan dewleta xwe avakirin) zdey 600 sal droka dewletbna wan heye l hin ew di guhartina hin qannan de ne amadene.

 

ro dewleta me ya başûr di radaya embiryon de ye, civata w tradisyonel pademay ye, hin du hukmetn w dewlet hene duweroja w ne misoger e. Dewleteka weha ku ji bermayiyn sstema kevin hn bi temam bend qevdn xwe rizgar nekiriye, dewleteka misilman rojhilata navn e; dewleteka weha ye ku wexta serokwezr w bi xanima xwe re die ser sandiqan deng xwe dide ev dibe ne, ya j dewleteka weha ye hin serok w dewlet tev xanima xwe derneketiye ber medyay. Wexta meriv van hem tabloyan bne ber avn xwe gotinn Dr. Kemal Seyd Qadir di tabloyeka weha de binirxne, ez bi xwe zaheta 30 sal ceza dayin fehm dikim, l hezimkirina w nehsa ye; cezayeka fahş e .

 

Hin dibjin ev 30 sal ceza li gor qann Sadddam ku hin j ev qann di jiyan de derbas dibin hatiye dayin. Ez bawer nakim sib ev qann bn guhartin qann nu bn yasakirin j dsa ev hiqqa ku bi meseleya nams gotina nams ve t girdan de guhartineka wiha radikal bibe.Ji ber ku qas meriv fehm dike civata bar ne amadey v yek ye j re gelek wext dixwaze.

 

car em kurdn ku piraniya me j li ewrpay dijn ji hiqq, azad, demokras maf mirov yn Ewrpay sd wergirtine di carek de dixwazin normn hiqq ya civaka me j bibe wek y Ewrpiyan. Wer xuya ye em kurdn Ewrpay bi taybet j rewenbr nivskar siyasetmedarn bakur pareyn din yn welat xwe taybemendiyn wan ba nizanin. By em wan fehm bikin taybemendiyn wan zanibin em yn dil xwe dibjin, l rast titek din e.

 

26. 12.2005

emznan, KKK KKK

Pirsa kurdn bakur ket pvajoya areseriy !?
Pirs hat binavkirin!
Kod sergejiyn w
Di avn Ewrpiyan de ferqa Kurd Tirkan
Div meriv li hember hev j ezbern xwe xerab bike!
Faraz heqqet
Mehmet Agar j div bikaribe bi hsay bibje; "ez j ji Kurdistan me."

Di siyaset de ya "her tit" ya j "tu tit" nabe!
Endametiya Tirkiyey ji bo YEy zde ewq heyecan dide me, ya destkeftiyn kurdn bar!
"De berde m we gi bo e....!"
Tott Ocalan
Ne Kurd alt-kmlik in ne j Turkiyet  ust kmlik e ne j unter dewlet
Li Eb Garb kiryarn garb
"Div kurd li ser mndera xwe gula bikin"
Organzasyon Reaksiyon
entik
er li hember Iraq rastiya Kurdistan
Div end "Ben Yehude"
ji me j derkevin!
Problem ew e ku tit em p nebawer in, em bi wan mijl dibin!
"Xezran" er li hember ap Sam
Ewleyiya Netewey hinek rastiya kurdan
"Coca Cola Pepsi Cola"
Bahra n e, av tde nne
Kesayiyet Hessasiyet
Bila  sala 2001 ji bo milet kurd bibe saleke xwebniy xwedlimafxwed-
erketin!
Belgeya Hevpar a Bedariy helwesta hin rewenbran
Legalte hewildann kurdan
Durt li sertar ye
Heftayim
Li ser nivsa Dr. Nac Kutlay
Neynika me awa me diteysne?