Arþiv


”Her ku serî mezin dibe, qûn ecêban dibîne”

Di van demên dawîyê de, xwendevanên vê sîteyê du sosretên ecêb dîtin. Yek jê nivîsa birêz Abid Dundar bû û ya din jî bi navê “Kurt Demokratik Birlik Platformu deklarasyonu” bû. Nivîsa Abid, bi zora her DDKDyî yê/ya kevin çû, lê mixatabê bersivdayina wê nivîsê ne ez im. Pêwîstî pê hebe, bila berpirsiyarên DDKDyê bi xwe bersivê bidin. Heger tiþtekî ji derbasbûyina vê mîrasê bê fedîkirin hebe, em hemû DDKDyî hemparê wê nin. Yê min bi xwe, heta nuha tiþtekî ku ez jê fedî bikim çênebûye, bilekis, ez bi vê mîrasê serbilind im. Lê ez xwe mixatabê wê nivîsa “KDBP deklarasyonu” dibînim ku bi sosret û bobelatan ve dagirtiye. Ciwanmêrên ku ji demekê û vir de ye tên ba
hevdu û di serê dawiyê de, navê KDBPyê li xwe kiriye, di meseleya vî navî de, neheqî him li xwe kiriye û him jî li hêjayiyên vê tradisyonê yê demekê kiriye. Berî ku ez sedema neheqiya wan eþkere bikim, divê ez berê xwe bidim wan hevalên ku bûnin þirîkê gunehê vê bobelatê.

Hin hevalên ku ji destpêkê de beþdarî ve xebatê bûne û anuha jî di komîteya vê platformê ya birêvebir de cîh sitendinin, dizanin ku di çerçoveya vî navî de, berê xebatek hatiye kirin û ev nav hatiye bikaranîn. Lê ji bo wan kesên ku nizanibin divê ez piçekî qala meseleyê bikim.

Gelek ji wan beþdarên vê platformê, bi salan e ku qala partiyeke bi nasnameya kurdî dikin. Her çi qas îmkanên ku em bikaribin partiyeke weha ava bikin çênebûn jî me di her zemînê de, ev fikir parastiye. Piþtî ku di hundirê HADEPê de zemîna xebata me nema, me dest bi xebatên avakirina partiyeke kurd kir. Me bi qasî 4-5 mehan li Kurdistanê û li Tirkiyeyê xebata avakirina bingehê vê partiyê kir û li ser zemîna vê xebatê, di destpêka sala 1997an de, me li Stenbolê civînek çêkir. Nêzîkî 120 kesî beþdarî vê civînê bûbûn û gelek ji wan beþdaran, anuha di nav vê xebatê de nin jî. Di wê civîna li Stenbolê de, ev navê ku anuha tê bikaranîn, hat qebûlkirin û komîteyek li ser wî navî hat hilbijartin. Bêyî ku ez têkevim nav sedeman bê çima ew xebat bi ser neket û ew nav nehat îlankirin, ez dixwazim hin tiþtên ku ji bo me miqedes bûn, di bîra wan hevalan de bînim û daweya hiqûqa wan hêjayiyên ku me dixwest em ava bikin, li wan bikim. Ev metodên navên ku berê hatinin bikaranîn, ne metodên vê tradîsyonê nin. Ew metodên kê nin, herkes dizane...

Helbet mijara vê nivîsê, ne bi tenê meseleya nav e. Nav, yek ji wan meseleyên pirensîpî ye. Loma min xwest ku ez di bîra wan ciwanmêran de bînim. Esas, sosreta herî mezin, ew tiþt in ku van ciwanmêran danin ber xwe û dixwazin li ser navê tradîsyonekê bikin. Ew tiþtên ku me dixwest em di bin vî navî de bikin û ev tiþtên ku van ciwanmêran danin ber xwe, ji sedî sed dûrî hevdu nin. Bi baweriya min, kesên ku dixwest di wê demê de, di bingehê vî (KDBP) navî de, hêjayiyan ava bikin û fikrên anuha dane ber xwe, gelekî ji hev dûr in û eleqeya wan bi hev re tune ye.

Divê berî hertiþtî bê zanîn ku tu eleqeya programa ku vê platformê daye ber xwe, bi pirensîp û perspektîfên tradisyona me re tune ye. Hûn bala xwe bidinê, wexta ku ew qala partiyên legal û domokratîk dikin û li pê wê, qala  rewþa xwe ya “þexsên azad” dikin, kenê guran pê tê. Ji ber ku yek ji wan astengên herî mezin ew bû ku HADEPê daweya “þexsîbûyin”ê li me dikir û wan dixwest ku em ji nasnameya xwe ya siyasî bi dûr bikevin, loma ew yeka bû sebeb ku em nema bikarîbin di HADEPê de bixebitin. Wan ji me re digot ku “Divê herkes wek þexis di nav HADEPê de bimînin û em tu kesî wek hêlên siyasî di nav xwe de qebûl nakin.” Di ava kirina DKPyê de jî hin tiþtên bi vî rengî hate zixt kirin. Anuha jî ev ciwanmêr van þertan pêþ de didin û wek yek jî ji wan tu carî di îlegalîteyê de nexebitîbin, ya jî tu carî nebûbin xwedî fikirên îdeolojîk û polîtîk û wek haya wan ji deverinan hebin, weha bi rehetî “fikrên” xwe rêz dikin. Bila þaþ nê fahm kirin, kes nabêje bila destê îlegelîtê di nav tevgereke weha de be. Ew kesên ku Xwedêgiravî bi hêjayiyên xwe yên bi salan hereket dikin, di hin meseleyan de, hemû hêjayiyên xwe didin bin lingan. Ger bi rastî jî bi van gotinan, dê çirûskeke çareseriyê hebe û haya me jê tune be, bila ev hevalên ha me jî li berxîne, da em jî hebekî “biaqil” bibin. Lê heger bi van gotin û perspektîfan rêyeke “çareseriya” pirsa kurd hal bûbûya, ji xwe PKKê û HADEPiyan ava wê derxistiye. Û li gora vê rewþê, hewcedariya ku em ji HADEPê vekiþîyana tune bû. Dibe ku em jî anuha serokê belediyeyekê bûna.

Ev fikir û daxwazên ku van hevalna danin ber xwe, ji fikrên hemû tevger û partiyên heyî, bi þûndetir in. Ji HADEPê bigrin heta bi DKPyê û heta bi ÖDP û CHPyê jî ji wan bi pêþdetir in. Heger Ez bi xwe, siyaseta legal bikim û mexseda min ketina parlamentoyê be, ji dêvila ez bi deklerasyoneke weha re hereket bikim, ez naçim bi HADEPê û yên din jî re hereket nakim, ez ê herim bi ANAPê re hereket bikim, dîsa jî ji van fikirna maqûltir e. Qe nebe wê gavê, rêya parlementeriyê rehettir vedibe. Na, heger mexsed ew be ku mirov di sehaya siyaseta kurd de bibe xwedî giraniyekê û cîhê baweriyê, wê gavê divê mirov siyaseteke li ser esasê cûdabûyinê û li dijî dewletê be, biafirîne. Ji bona wê jî ya herî rast û maqûl, fikra damezirandina partiyeke kurd e.

Ez bi xwe, yek ji wan kesan bûm ku berî ev deklerasyona hanê derkeve, min bi awayekî xweþbînî li vê tevgerê dinêrî û hêviyeke piçûk bi min re çêbûbû. Lê piþtî vê bobelata hanê hate weþandin, qudûmê min ji binî de þikest. Hêviya me ya bi salan a ji bo avakirina partiyeke kurd ku ji van hevalna hebû, ji binî de fisiya. Bi gotina me kurdan, “firî firî, çûn ser qotê gurî”

Helbet hin gotinên me dê ne bi dilê hin hevalan bin, lê yê me, gazinda me ji wan hevalan heye ku me ji bo hin armancan bext dabû hevdu. Ger ew hevalna jî gîhaþtibin vê qeneetê ku ev tiþtên wan dane ber xwe rast e û ew jî bi vê yeka hanê bawer in, wê gavê fikrên me yên di vî warî de, hêdî hêdî ji hev cuda dibin û divê xwediyên wan baweriyan (fikra partiya kurd) ji nuh de, daw û delingên xwe hil bikin.

Bi baweriya min, ji dêvila ku mirov bibêje, hema çi dibe bila bibe, bes bila livandinek hebe, (hema wek vê deklerasyonê be jî) mirov here li mala xwe “bi efendîtî” rûne çêtir e.

Piþtî vê bobelatê careke din jî hate diyar kirin ku me kurdên mixalif xwe bi tu awayî ji gerîneka siyaseta PKKyê xelas nekiriye û bi vî mejiyî ne mimkun e ku em bikaribin xwe xelas bikin. Min di nivîsên xwe yên berê de jî dabû diyar kirin, her pîspîska ku PKK lêbixîne, bi tempoyên cuda be jî hemû kurdên mixalif li dû xwe dikiþîne. Ger ew anuha dev ji fikrên “cumhûriyeta demokratîk” berdin û ji nuh de dest bi þerê çekdarî bikin, em ê jî li þertên wê bigerin, da em herin li Kurdistana Baþûr meqeran ava bikin. Lê ew ê dîsa bigihêjin mexseda xwe û em ê jî pêþmergeyên ku em perwerde bikin, bera kuçeyan bidin û wan mahkûmî li parqan û li kuçeyan raketinê bikin.

Ji bo ev hemû tiþt dîsa dubare nebin, divê em helwestên xwe yên mixalefetkirinê di ber çavan re derbas bikin û bi awayekî din bifikirin û rêyeke din peyda bikin, da me ji vê gerîneka sîyasî xelas bibin.

Bi hêvîya ku sîyaset li ser bingehê bawerî û hêjayîyan û bi prensîpên xwe bê kirin...  

25-08-2001