Dobra Dobra

Bi rastî gava ku min di vê sîteyê de dest bi nivîsandinê kir û min navê quncika xwe kir ”Dobra Dobra”, di serê min de derbas nebûbû ku ez ê rojekê
pêwîstiyê bibînim da di vê derheqê de binivîsînim. Ez berê jî li hin kesan rast
hatimim ku di derheqa navê quncika xwe de nivîsandinin. Heta nimûneyeke
herî nêzîk jî birêz Helîm Can e u berî bi demekê bi navê ”Neynika me çawa me
diteysîne?” maqaleyek nivîsand.

Belê! Çima ”Dobra Dobra” û ne tiştekî dinê? Dobrabûn ne di bin tapûya tu kesî de û ne girêdayî mijarekê tenê ye. Mirov dikare di gelek waran de dobratiyê bike û ev xusûsiyeteke gotinê an fikirên xwe, bi awayekî raste rast, bê çiv û dolab gotin e. Ev jî metodeke vegotina mexsed û ramanan e. Her kesek, qest û mebesta xwe bi awayekî tîne zimên. Ev di siyasetê de jî weha ye û di edebiyatê de jî weha ye û di hemû fikrên di derheqê civatê de û îdeayên guherandina pêvajoyan de jî weha ye. Her weha, ez bi vî awayê nivîsandinê ji xwe re weke xusûsiyeteke mezin ya jî payeyekê jê der naxim. Gelek kesên din hene ku ji min hîn dobratir û dîrektir fikrên xwe dinivîsînin û ji
min bêtir xwedî perspektîfên fireh û dikarin bi fikir û helwestên xwe tesîrê li
vê civata me ye ku serûbin bûye bikin. Yê min jî ez dixwazim ku di vê seheyê
de bi kujekî bigirim ku siyasetkirin û hêjahêyên bi pêşdexistina civata kurd, bi
kurdî bê kirin. Ez di warê fikir û rêberiyê de ne xwedî îdeayeke mezin im, lê ez
dixwazim bi awayekî dijwar li hêjayî û hiqûqa ku para min û berpirsiyariya min
tê de hebe, xwedî derkevim.

Yek jî ji wan xusûsiyetên ku bi awayekî dobra nivîsandinê ew e ku ez bi navê xwe dinivîsînim. Bila şaş nê fahm kirin ku ez dibêjim, ez bi navê xwe dinivîsînim û ez wan kesên bi navên cihê dinivîsînin tewanbar, ya biçûk dibînim. Nimûneya vêya, him li dinyayê û him jî li Kurdistanê bi awayekî eşkera henin û bikaranîna vê metodê, metodeke bi heq e. Meseleya min ne ew e ku mirov bi navê xwe ya jî bi navekî cûda binivîsîne. Min bi xwe jî ji xêndî navê xwe yê eslî, di hin deman de, di hin kovar û rojnameyan de bi navên cûda nivîsandiye.

Mexseda bi navên cûda nivîsandin ew e; gava mirov bixwaze xwe bi navê xwe îfade bike û hin astengî hebin, mirov wî navî wek wesîle bi kar tîne û bi wî awayî fikir û mebesta xwe digîhîne civate xwe. Gelek serok û rêvebir û nivîskarên dinyayê û yên kurdan ev metod bi kar anîne û ev metod ji bo hin deman ne metodeke şaş e. Lê tiştek heye ku divê mirov ji bîra neke, bi navekî din nivîsandin ne ew e ku mirov xwe di paş wî navî de veşêre û ji xelkê û alamê re çêran bike û heqaretê li şexsiyeta mirovî bike. Bi navên sexte nivîsandin, ne ew e ku mirov xwe di paş wî navî de veşêre û ji xelkê daweya mêrxasiyê bike da ew di hin meseleyan de provaktîf be. Gava mirov daweya hin tiştan li wan kesên ku bi navên xwe dinivîsînin kir û ger mirov bixwaze, dikare kutuka deh bavên wan û navê dêya wan û yê pîrika wan ji daîreya nifûsê der bixîne û mirov fortan bike û daweya mêraniyê li wan bike, wê gavê divê mirov iniya xwe bide iniya mêran. Ger mirov di derheqa şexsiyeta merivekî de tiştek got û meriv xwe di paş navên sexte de veşart, wê gavê tu cîhê vêya di qada mêranî û merdiyê de tune ye.

Pir normal e ku mirov bi navekî din fikrên hin kesên din minaqaşe bike. Ger ev minaqaşe bi awayekî bisewiye be û li gor lîteratura siyasetê be, qet xem nake. Heta, ger di vî warî de bi awayekî fikrî heqaret jî bê kirin, mirov dikare wê di qalibekî re derbas bike. Lê bikaranîna navekî sexte, sirf ji bo ji xelkê re çêran bike be, necamêrî û tirsonekî ye.

Di civata me de ser û biniyeke ku mirov nikaribe nav lê bike heye. Nemaze ew kesên polîtîze bûnin û bi salan ”ked û tahb” danin karê kurdayetiyê, lê mixabin di netîceyê de biser neketinin pir in. Vî şeklê pîskolojiya biserneketinê jî gelek caran tesîreke negatîf li ser însanan dihêle. Lê ew kesna tu carî naxwazin qebûl bikin ku ew jî însanên normal in û dikarin rojekê zeîf bikevin ya jî îhtiyaca wan jî ji alîkariyê çêbibin. Ew her xwe mirovên pir xurt û biîrade dihesibînin. Lê di rastiya jiyanê de (Ger bi rastî ew li xwe mikur bên) ew ne weha xurt û xwedî îradeyeke mezin in. Bi rastî jî ev tiştekî normal e û însanî ye. Lê hin tîp henin ku “nexweş” in. Erê, resmen nexweş in, tu navekî dinê yê ku lê bê kirin tune ye. Lê mixabin! Ew kesên nexweş naxwazin ku nexweşiya xwe qebûl bikin û bileksê wê dikin. Ew dikevin şûna dixtoran û li metodan digerin ku civatê tedawî bikin. Ger ev şeklê însanan nexweşiya xwe bibînin û li rêya xwe tedawîkirinê bigerin, wê gavê qenciya herî mezin bi xwe jî û bi wê civata ku ew dixwazin ”tedawî” jî bikin, dikin. Lê dîsa jî mixabin...

Car heye ku mirovên tu herî pir bi serê wî son dixwî û tu dibêjî ku ev camêr dikare civatekê îdare bikî û mimkune ku problemên xelkê çêdibin xwe li wan digrin, wext tê û tu bala xwe didê ku ew camêr ji her kesî bêtir bi problem e. Ev celabên însanan jî xusûsiyeteke wan heye ku dikarin xwe pir bi rehetî veşêrin û xwe wek pîskologên civatê nîşan bidin. Tu kesekî ku ew bikaribin pê re samîmî bibin û derdê xwe ji wan re bibêje tune ye. Ji ber ku tu kesekî nêzî wan tune ye û ew jî her xwe di ser sewiyeya civatê de dibînin, roj tê ew celeb mirov dibin pîsîkopat û wê pîsîkopatiya xwe bi awayekî sînsî dide der. Ew ji ber rewşa ku tê de nin, nikarin eşkera berê xwe bidin tu kesî, vê ca bi awayên pîsik û bi fisgenîkî dijminatiya însanan dikin. Ev celab ”însan”, celabê herî tirsonek û bêkir in. Eynî wek paşmêlkên ku newêribin ji reşayê derkevin ber ronkahiyê nin.