Arþiv


Nexweþiyeke nuh

Kurdên mixalif careke din jî li pê wê rojeva ku PKKê û dewletê bi hev re ava kiriye deherin. Ev adeta ku li pê rojeva xelkê çûyin, ne adeteke nû ye. Ji destpêka þerê PKKê û heta roja îro, kurdên li derveyî wan, nikarîbûye ji xwe re rojevek tespît bikira û weke benê li dû þûjinê, hemû kurdên din li dû wan û rojeva ku wan tespît kiriye diçin. Mimkun e ku hin kurd vê yeka hanê bi xwe tahde bînin, lê ev baweriya min e û ez bawer dikim, her kurdekî ku piçekî bêteref li meseleyê binêre, dê weha bifikire.

Ji ber ku li gora demê, þerê çekdarî minasib hate dîtin, piraniya rêxistinên kurdan çûn li Kurdistana Baþûr meqer ava kirin. Li gora demê bayê "aþtiyê" hate gûrkirin, piraniya kurdan, bi lotik çûn bi A. Öcalan re, lý ser maseyê rûniþtin û ji wan hebû ku dewlet dike gavan biavêje û ew ê jî jê bimînin.

Ev nayê wê maneyê ku kurdên mixalif hewil nedaye ku rojevekê li gora xwe çêbikin. Û nayê wê maneyê ku kurdên din tiþtên baþ nekirinin. Lê, kîjan gava ku gaveke ji derveyî wan hatiye avêtin, wan bi awayekî astengî li hember wê derxistiye û ew seheya gevçilandiye. Mexseda min ew e ku; kîjan cara wan çi xwestiye, li gora dilê xwe ew rewþ û ew mexsed bi rê ve birinin.

Berî girtina Abdullah Öcalan, mimkun bû ku gelek kurdan ev dizanîbû jî lê dîsa bi xwe zor ne dianî. Mirov digot, ' çawa be ew jî kurd in', lê îro her gaveke ku li dûv wan tê avêtin, mirov li cem xwe dikeve þûna ahmeqan û bi mirov zor tê. Bi mirov berovacî û tahde tê. Her pûaneke ku li xaneya wan tê nivîsandin, ev bi awayekî otomatîk li ya dewletê jî tê nivîsandin. Hewcedariya wê tune ye ku mirov di vî warî de têkeve nav devjengiyeke bêmane. Mirov dikare bi sedan nimûneyên berbiçav bijmêrin. Ji xwe ew hevdîtinên ku Abdullah Öcalan bi ebûqatên xwe re dike û protokolên (piþtî redakte kirina dewletê jî) wan derdixin derve, bi îbretan ve hilmiþtî nin.

Di destpêka ku Abdullah Öcalan hate girtin û piþtî þêla wî ya li heberî dewletê diyar bû, þansa kurdên mixalif hebû ku midaxeleyî rojeve kurdan bike. Kurdên ku li ser hev bûn, hemûyan ev tespît kir, lê mixabin ew ê ku þansa wan hebû ku bikaribin rol û dewrekê bilîzin, ew nexweþiyên xwe yên kironîk careke din jî derxistin pêþ û got, "Ê me ecûrê tal e, hûn dixwin jî hûn dizanin û hûn naxwin jî hûn dizanin".

Helbet midaxelekirina rojeva kurdan bi vî awayî nedibû û nabe. Ji xwe, heger bi vî awayî bibûya, PKKyê bi salan hal kiribûya. Ji gotin û kirinên wan cûda bûnyin, ji wan bi ferqtir bûyin, bi awayekî mitewazî, bi tehamul û bi minasibî, lihevragirtina kurdan e û fiîlî midaxelekirina seheya siyasetê ye û anuha jî þansa midaxelakirinê heye. Di cihê ku wan dev ji gotina serxwebûnê berdan de, divê kurd bi hemû hêz û qaweta xwe li vêya bixwedî derkevin. Li cihê ku wan dev ji ax û ava xwe berdan, divê kurd bi hemû qaweta xwe li vana xwedî derkevin. Li cihê ku wan dev ji þerkirina bi dewletê re berdan, divê kurd bi hemû dînamîkên xwe bi dewletê re þer bikin. Û bikin, bikin û her bikin... Dawiya ku tiþtên divê kurd bikin, nayê. Dawî nayê lê kurd jî ne li wan deveran e. Hîna jî bi hezaran xelk li erdê pahn dibin. Gelek caran mirov vê rewþa hanê fahm nake, lê wexta ku mirov li bêalternatîfbûyin û neçaretiya kurdan difikire, mirov dikare wan bi rehetî fahm bike.

Helbet kes daweya ku kurd di van þertan û bi vê bêmecaliyê þerê çekdarî bi dewletê re bike, nake. Lê li însanan wer hatiye ku ew tiþtên divê bikin napeyivin, tiþtên ku dê nekin dipeyivin. Min li tu derê û di tu wextê de nedîtiye ku tu komik, tu komele, tu partî, tu eþîr, tu kes, ew tiþtên ku dê nekin, di devên xwe de bikin benîþt. Xelk tiþtên ku hewcedarî û pêþengî bi kirinên wan henin, dikin rojeva xwe û ji bo wan þer dikin. Gelek ji me kurdan bi nexweþiya tiþtên dê neyên kirin ketinin. Nemaze jî di warê legalê de ev nexweþî baþ bi pêþ de ketiye. Mirov belavok û daxuyaniyên wan dixwîne, tu ferqiya wan û hefadên "cimhûriyeta demokratîk" ê, tune ye. Ew her rêz dikin; em ê filan tiþtî nekin, em ê bêvan tiþtî nekin,  nekin... Her nekin. Min bi xwe fahm nekiriye, bê ev hewil dayin û komikên li pêþiya lê gerînekê de nin, dê çi bikin. Ji xwe, heta ku ew hilatî bikin, xelk ê þikeva bikin jî. Gelek caran û li gelek deveran pirîskeke piçûk jî dikare bibe agirekî wek bobelatekî. Min di nivîsa xwe ya pêþî ya vê quncikê de jî gotibû û ez îro jî di wê baweriyê de mim ku kurd, di warê legal de midaxeleyeke radîkal bikin, ew ê hemû lîstik û pilanên dewletê û hevalbendên wê xera bike. Rêya xerakirina van lîstik û pilanan jî di avakirina partiyeke bi nav û nasnameya kurdî û rojnameyeke rojane, bi kurdî re derbas dibe. Avakirin, an hewildayina partiyeke weha, midaxelekirina rojeva sîyaseta Tirkiye û dinyayê ye. Ji derveyî vêya þansa tu kesî tune ye ku bi doxa tu kevçiyan bigire.

Bi gotinên tirkiyeyî bûyinê û di warê derxistina rojnameyên bi tirkî de, þansa tu kesî bi qandî a PKKê û HADEPê tune ye. Heqê kesî jî bi qandî ê wan tune ye. Ji xwe taximê ku ji wan kêm bû jî lê zêde bû û ew hemû li hev binbarek bin. Divê kurdên mixalif dev ji xwexapandinê berdin û gotina ku avakirina partî û rojnameyên kurdî "xeyalperestî " ye, berdin. Ger îmkanên avakirina partiyeke weha tune be, nimûneya Þerafettîn Elçî heye. Ew demeke dûr û dirêj bi navê KDPê wek platform man. Ger bi rastî mexsed gavavêtin be, ne þert e ku bi awayekî resmî partî ava bibe, wek pilatformeke siwîl dikare rol û dewrekê bilîze.