Kevokên ji êgir

Di salên heftêyî de, ji dest pêka meha Adarê û pêve, heyecana Newrozê li me peydar dibû. Me ji nêviyê salê de tekelên kevin di axur û embaran de 
vedişartin. Wexta ku nêzîkî roja Newrozê  dibû û me tekel peyde nekiribûna, 
em di ber dikana Birê Arkoyê(zînker, serrac) fileh re diçûn û dihatin. Kirîvê Biro
jî ji vê rewşa me derdixist ku em li dora tekelên wî deherin û tên, wî dikir
camêrtiya xwe û çend tekelên kevin derdixist li ber deriyê dikanê datanîn. 
Bi vî awayî, ger hin kes bihatan girtin jî mesûliyeta kirîvê Biro di vê bûyerê de 
tune bû. Me jî ji rojek du roj berê de, ew tekel li histuyê xwe dikirin û me bi
zahmetiyeke mezin ew dibirin li serê Garê Bamiyê, Textê Qîza Qirêl, Êrge Baba 
û Tûrcelê datanîn.

Teva ku dewletê di roja Newrozê de tedbîrên mezin jî disten, dîsa jî nikarîbû 
pêşî li agirvêxistina wê rojê bigirta. Gava bi taribûna êvarê re li serê wan gar 
û zinaran ronkahiya êgir xuya dikir, her kesî bi awayekî, şahiya xwe dida diyar 
kirin. Di salên pêşî de, gelek kesan bi vêketina êgir re sîleh berdidan, pîrekan 
dilîrand û ji her kesî re dibû wek serkeftineke bidizî hatibe bidest xistin. Di 
wan salan de tu kesî Newroz di salonan û li cihê ku kelbalixî li hebûya pîroz
 nedikir û  ji xwe qedexebû jî. Lê milet bi vî awayê pîrozkirinê jî kêf xweş dibûn.

Di Newroza pêşî ya piştî donzde yê Îlonê de, me nikarîbû bi awayê salên berê
pîroz bikira. Êdî hemû kontrol di destê dewletê de bûn, îmkanên ku mirov 
bikaribe tekelan bibe serê çiyayan tune bû.

Roja Newroza wê salê, em çen heval li hev vehewiyan û me li ser vêxistina 
agirê Newrozê minaqaşe kir. Di wê minaqaşeya me de, du hevalên ku di hemû
jiyana min de, ew kesên ku li ba dilê min herî pir biqîmet bûn û hezar mixabin 
ku divê ez anuha ji wan re bibêjim rehmetî û wan bi hurmeteke mezin bibîrbînim
jî hazir bûn. Yek jê Şêxmûs Yapışturan û yê din jî Seydoş Ayebe bû. Ev herdu 
heval jî çûn ser diovaniya xwe. Ez li vir, dixwazim careke din jî wan herdu 
hevalan, wan herdu birayan, wan herdu sembolên azadiyê bi bîr bînim û hezar
rehmetî li gora wan bibarînim. Ji xwe ev civîna me jî li mala Şêxmûs 
Yapıştıranê rehmetî bû.

Di netîceya vê minaqaşeyê de, em gihaştin encama ku bi çi awayî dibe bila 
bibe, lê divê em agirê Newrozê vêxinê. Li ser şeklê vêxistina êgir fikreke ecêb
derket. Anuha nayê bîra min bê ew fikir ji kîjan hevalî derket, lê ew fikir ji 
terefê me hemûyan hate ecibandin. 

Dewletê tedbîrên mezin sitendibûn û li wan lat û zinaran esker, wek pezê bizinî
pahn bûbûn. Kesek wê şevê newêrîbû ji mala xwe derbiketa. Heta azana eşa 
jî ji tu derê ronahiya êgir xuya nebû. Bi xwendina azana eşa re, ji şeş qolan 
komên êgir li ser bajêr vêketin. Ji şeş qolan kevokên ji êgir di ser bajêr re 
difiriyan. Li ezmên agirê Newrozê vêketibû. Her kes şaş û heyirî mabûn. Milet 
dikira bifiriyan, lê dewlet şaş mabû. Hemû tedbîrên dewletê "çûbûn li ser boşê."

Ew kovokna heta bi nîvê şevê li ser bajêr firiyan. Yek hebên kevokan, ji ber 
ku ên teqle bûn, birîndar bûn. Gava ku wan di wê şevê de teqle davêtin, ew 
têlika wek dezî zirav ku bi fitîlê û bi nigên wan ve girêdaybû, bi teqleyê re li 
wan digeriya û wexta ku agirê fitîlê digîhaşt perikên wan, ew dikizirîn. Yek 
tenê ji wan kevokan bi temamî şewitî û mir, lê yên din hemûyan bi serkeftin 
wazîfeyên xwe bicîh anîbûn.

Di eslê xwe de ji vê serpêhatiyê çîrokeke baş derdikeve, lê mebesta bilêv 
kirina vê bibîranînê ew e ku hin kes û der û dor, dixwazin Newrozê ji naveroka
wê bi dûr bixin. Ew dewleta ku nedihişt xelk tekelan vêxin, êdî li salon û 
meydanan bi hin dorhêlên kurdan re, bi navê ”Nevroz” ê, ji naveroka wê bidûr 
û bi mexsedên xirab dixwazin pîroz dikin. Ew ê îsal li Tirkiyeyê û li Kurdistanê bi 
çi awayî bê pîroz kirin em nizanin, lê divê bi tu awayî bi dewletê re û cîhê ku 
tiliya wê tê de hebe, miletê kurd nêzîkî wê pîrozkirinê nebe.

Di vê pêvajoya ku hemû dinya li ser navê kurdan û li ser qedera wan dixwaze 
bibin xwedî biryar û Tirkiye jî bi wasiteya hin kurdan dixwaze hemû hebûna 
kurdan têk bibe, kurd ne li ber tiştekî ye û nikare li gora dilê xwe roja xwe ya 
milî jî pîroz bike. Divê kurd di Newroza îsal de, ji her salên din bêtir li derveyî 
sîstemê û ji daxwazên wê bi dûr ketî pîroz bikin.

Li derveyî Kurdistanê jî îsal, Newrozê bi maneyeke hîn mezintir bê pîrozkirin. 
Ev him ji bo ku kurd di siyaseta navneteweyî de bikaribe bibin mijara 
minaqaşeyên bidestxistina mafên xwe yên neteweyî û demokratik û him jî ji bo
pêşeroja qedera xwe ya miletî girîng e, û di vê çerçeweyê de wazîfeyên dîvê 
bên kirin pir mezinin. Bi baweriya min, ev wazîfe ji bo hemû kurdên ku li 
Ewrûpayê nin muhîm e, lê nemaze jî ji bo kurdên ku li Swêdê nin, muhîmtir e.

Ji ber ku îsal dewleta Swêdê serokatiya YEyê dike û di roja ku kurdên li 
Swêdê dê Newrozê pîroz bikin (24ê Adarê), ew ê civîna Konseya Wezîrên 
Yekîtiya Ewrûpayê (KWYE) li bajarê Stocholmê çêbibe. Kurdên li Swêdê di wê 
rojê de, bi hemû hêzên xwe yê siyasî, demokratîk û sivîl dê li dijî siyaseta 
Tirkiyeyê û YEyê ya di mesela ber endametiya Tirkiyeyê û siyaseta wê ya di derbarê kurdan de, xwe pêşandanekê li dar bixe. Ew ê bixwazin ku careke din 
dengê kurdan di guhê ewrûpiyan keve. Ji xêndî wê jî gelek dayin û sitendinên 
li gel swêdiyan û temsîlkarên ewrûpiyan (Di warê dîplomatîk de) dê bê kirin.

Di vê pêvajoyê de, di vê hemû kurdên li Ewrûpayê aktîf bibin û wazîfeyên xwe
yên milî û demokratîk bi cîh bînin. Ji xêndî kurdên li Swêdê jî qasî ku min ji 
nivîsa dostê xwe Sîrac Kırıcı derxistibû, kurdên li Almanyayê jî Newroza îsal bi
beşdariya bîst hêzên Kurdîstanî pîroz dikin û hin têkiliyên dîplomatîk bi rê ve 
tên birin. Ev yeka hanê jî hêviyeke xurt dide mirov ku hêzên kurdan bikaribin bi
hev re xebatên milî û demokratîk bikin û ji bo pêşerojê xwedî projeyeke 
neteweyî û dîplomatîk bin.

Ger mirov li gor berjewendiyên milî nikaribe xwedî helwesteke xurt be û nikaribe
li gor mexseda dilê xwe rojên ku ji bo wan miqades in pîroz bikin, qe nebe wan 
nexe bin lingan jî baş e.

Ji dêvla ku kurdên bi awayekî ku Newrozeke ji mane û naveroka xwe bi 
dûrketî pîroz bikin, bila herin li serê zinaran tekelan fêxinînin, ji bo me bimanetir
û miqedestir e. Ger hûn nikaribin tekelan bivin serê zinaran; kevokên ji êgir
bera ezmên bidin û bi vî awayî ji bo Newrozê agirekî azadiyê vêxin. Ev ji bo me,
ji wî awayê din miqedestir e. Lê ji bîr nekin, bila mesafeya fitîlê û kevokê hebekî
hebe. Mesafeya fitîlê û kevokê hebekî dirêj bihêlin! Ger hûh kevokan 
bişewitînin, dostên heywanan destên xwe ji pêxîla we berna din, ha!…

15-03-2001