Hadi Gümüş

Arşiv

İnsan olmak

Kaleme aldığım bu yazımı siyaset kokmadığı için beklide önemsemiyecek veya beğenmeyeceksiniz. Ancak gerek siyaset gerekse yöneticiliğin esasını insanlar oluşturduğu için siyasetçilerden ve yöneticilerden gelmesi gereken insani korkuyu herkese hissettirmek için çok büyük önem arz edeceği kanaatindeyim.

 

İnsan doğada düşünebilen, düşündüğünü ifade edebilen, ifade ettiklerini de gerçekleştirmek için emek sarf eden üretken bir canlıdır. İnsanları diğer canlılardan ayıran temel özellikte sıraladığımız bu vasıflarıdır.(Diğer canlıları önemsemiyor değilim, düşünün ki tüm ilahi dinlerde de kainat insanlar için yaratılmış deniyor. Bunlardan ekolojik dengeyi bozmadan yararlanma yetişi bize verilmiştir.)

 

Bu vasıflarda insanları en önemli yaratık kılan sahip olduğu veya sahip olması gereken hakları ile konumu gereği yerine getirdiği veya getirmesi gereken görevlerdir. Çünkü; insanı insan yapan bu hak ve ödevlere sadakatlık olmazsa insanda olunmaz. Yani kendisi için istediği ve meşru gördüğü hakları başkasına da isteme yükümlülüğündedir. Zaten günümüzde insanlar kutsal gören temel anlayışla kutsal görülen bu hak ve ödevleridir.

 

Bu yazıda insan hakları birçok yönüyle bilindiğinden özelikle insani yükümlülükler üzerinde daha çok duracağım.Nasıl olsa insan haklarını ihlal edenlerde sonuçta kendini insan sayanlardır.Zaten sıralayacağım insani ödevlerini yerine getirenlerin oluşturduğu toplumlarda hak ihlali de olmayacak ve temel anlayış olan İNSAN HAKLARI ile İNSANDIR anlayışı egemen olacaktır.

 

Öyleyse şimdi insanın vazgeçilmez temek haklarını özetleyelim;

 

  • Temel hak yaşam hakkıdır.(seviyeli yaşamda bunun içinde olmalıdır.)
  • Kendini ifade etme ve örgütlenme hakkıdır.
  • Kimlik hakkıdır.
  • Temsiliyet hakkıdır.
  • Anadilini konuşma ve anadiliyle eğitim görme hakkıdır.(Bu hak bilim ve teknoloji anadili ile öğrenmeyenlerin anadili ile eğitim görenlerle üretimde ve kalitedeki rekabetini doğal olarak zorlaştırdığı eğitim bilimcilerince tespit edildiğinden dolayı büyük önem arz ediyor.)Ayrıca yaşam koşularının gerektirdiği tüm hakları da bünyesinde barındırır.

 

Şimdi de insanı insan kılacak ödevleri sıralayalım;

 

  • İnsan adaletli yaşamı istemelidir. Çünkü;adalet olmazsa keramet (meziyet) olmaz.Kerameti olmayan da insan olmaz.
  • Kendisi haksızlığa uğradığında tepki gösterdiği gibi başkası haksızlığa uğradığında da aynı tepkiyi göstermelidir.
  • Başkasının kafasının şeklini ve dışındakileri değil içindeki önemsemelidir.
  • Mensubu olduğu milleti ile ne övünmeli nede üzülmelidir.
  • Cinsiyeti değil bunların ne düşündükleri ve ne ürettiklerini önemsemelidir.
  • Tüm insanları kardeş görmeli kardeşler arasında istenmeyen kavgalar olsa da düşmanlık asla etmemelidir.(Atalarımızda tuzumuz biberimiz bitse de kardeşliğimiz bitmesin dediği gibi.)
  • Adalet isimlere ve renklere göre dağıtmamalı.
  • İnsan siyahinin,beyazın veya sarının değil hepsinin ortak paydası olmalıdır.
  • Tabutların hepsine üzülmeli içindekine göre değil.
  • Acıları paylaşmalı sevinçleri bölüşmelidir.
  • Geçmişi ile değil geleceği ile övünebilmelidir.(Geçmişiyle övünenler geleceği karamsar olanlardır.)
  • Yalnız yaşama hırsıyla değil yaşatma hırsıyla çaba sarf etmelidir.
  • Ön yargıları yıkmalı ortak çıkarların bileşkesi olmalıdır.
  • Başkasını da kendisi gibi sevmelidir.
  • Hatasını kabul edip sürekli günah keçisi aramamalıdır.
  • Başkasının da bir kalbi ve onurunun olduğunu unutmamalıdır.
  • Türk,Kürt,Rum,Ermeni,Çerkez veya Arap olası yetmez hepsini anlaması gerek
  • Cennet gibi vatanı yalnız değil,vatanını cennet gibi etmesi gerek.

Özetlediğimiz bu yükümlülükler bize insanı insan yapan insani muamele olduğunu ifade eder.Yoksa hayvanlar anlaşamazlar ama insanlar vahşetlerine devam ederlerse kolayca hayvanlaşabilirler.Bunun somut örneğini de son günlerde Malatya'da inançlarından ötürü boğazları kesilerek vahşice yapılan katliamın zanlılarıdır.Şimdi bu katliamı gerçekleştiren insan olup olamayacaklarını vicdanlara bırakmak gerekir.

Bu nedenledir ki insan her ne kadar haklarıyla insandır denilse de bu anlayış genel olarak doğru algılanabilir. Ancak ; bana göre bu anlayış eksik bir anlayıştır.Doğrusu ise insan akları ve yükümlülükleriyle insandır.

Bunun içinde en önemli olan şey insanlar arasında ayrım yapmadan herkes için BEYNİMİZLE YÜREĞİMİZİ BİRLEŞTİRMEKTİR.

 

25.04.2007 /Diyarbekir