DESTPÊK | DAXUYANI| DOSYA| FORUM| ANONS|PRENSIP | E MAIL | ARŞÎV | WEBMAIL

İzol aşireti



Kurdinfo:15:02 - 21/11/2010

İzol aşiretinin tarihi, Osmanlı´dan da eski. Merkezi Şanlıurfa. Ama kolları Adıyaman, Malatya, Elazığ, Tunceli, Bingöl, Diyarbakır, Mardin, Cihanbeyli, Kulu, Haymana´ya kadar uzanıyor.


İzol aşiretinin tarihi, Osmanlı'dan da eski. Merkezi Şanlıurfa. Ama kolları Adıyaman, Malatya, Elazığ, Tunceli, Bingöl, Diyarbakır, Mardin, Cihanbeyli, Kulu, Haymana'ya kadar uzanıyor. Sayıları 3 milyona yaklaşmış. Bugün tarımdan tekstile, inşaattan sağlık sektörüne kadar yatırımları, hatta haber ajansları, web siteleri bile var. Meclise milletvekili göndermiş bir aşiret. Reisleri AKP milletvekili , Urfalılar için İbrahim Tatlıses'ten daha popüler bir figür. Sık sık onu konuşuyor, reisleriyle gurur duyuyorlar. Reis mecliste olunca, aşiretteki görevleri kardeşi Cihan İzol devralmış. Urfalıların Cihan Ağası önce zırhlı Lincoln cipi, sonra uzun boyu ve şıklığıyla dikkat çekiyor. Cihan İzol'la iki yıl önce Siverek'te tanıştım. Televizyon programı yaparken, izleyicilerden 10 bin kitap toplamış, yoksul köy okullarına kütüphaneler açmıştım. Onlardan biri Siverek'teki Üstüntaş İlköğretim Okulu'ydu. Yolu yoktu. Bu kez gittiğimde yolu yapılmış. Mutlu oldum. Cihan İzol, günde üç saat uykuyla yetindiğini söylüyor. "Köydeki sorunları adliyeye ulaşmadan biz çözüyoruz," diyor. O sırada belindeki silahlara gözüm ilişiyor. "Allah'a şükür, kullanmadım. Bize babam öğretti, iyi nişancıyımdır Tuluhan Hanım," diyor, gülümsüyor. Altı erkek, beş kız kardeşler. Aralarında doktor da var, Mülkiye'den mezun olanı da. "Dedem dört eşli, amcalarım iki eşli ama babam tekeşliydi. Ben ve bütün erkek kardeşlerim tekeşliyiz. Aşirette çokeşlilik kalmamıştır. Berdeli de, başlık parasını da biz kaldırdık." Bayramın birinci günü, aşiretin eski yerleşim yeri, Siverek'in Çeltik Köyü'ndeydik. Kadınlar evde Hanımağa ile, erkekler köy odasında ağayla bayramlaşıyordu. İzollularda hiçbir zaman kadınerkek bir dam altında sosyalleşmiyor. Fotoğrafçı arkadaşım Erkan Sevenler'le birlikte ısrar etmemize rağmen, aşiretten tek bir kadın fotoğrafı bile çekemedik. Yıllar önce ekrana çıkan ve öldürülen Lamia İzol'dan sonra, aşiretin kadınları medyada görünmeme kararı almış. Aşiretin kamera görüntülerini, movieröp olarak www.sabah.com.tr'den izleyebilirsiniz.


- İzol aşireti bölgede ne kadar etkin?
- Cihan İzol:
Batıda aşiret deyince kötü şeyler akla geliyor. Kanaat önderlerinin yaptığı neyse, ağanın yaptığı da odur. Aşiret; vurma, kırma, ezme, geçme değildir. Nasıl yardımlaşma dernekleri, vakıflar varsa, aşiret de öyledir. İnsanların ihtiyacı olduğu sürece aşiretimiz de devam edecektir. Evlenen, çeyiz parası olmayan, hastası olan, yardıma ihtiyacı olan herkes bize geliyor. Aşiret mensuplarımıza hizmet verdiğimiz ofislere 'seçmen bürosu' adını verdik. Bir derdi olan Ankara'ya gideceğine seçmen bürosuna geliyor. Seçmen büromuz 25 yıldır açık.

- Aşiret ağası ne yapar?
-
Ağa adam, yedirir, içirir, giydirir. Aşiret mensuplarının yardımına koşar, yardımsever olur. Ağalık soydan gelen bir şey. Asalet olmazsa ağalık yapamazsın. Bizim aşiretimiz moderndir, okumuştur. Bazı gelenekleri kaldırdık, zarar veriyor diye. Berdel, başlık parası vardı. Bunların hepsini kaldırdık. Zülfikar ağabeyim reisimiz. Kardeşleri olarak, aşiretin sıkıntılarını onu temsilen, devletin bir kolu gibi jandarmaya, emniyete intikal etmeden çözüyoruz.

- İzol aşiretinin diğer aşiretlerden farkı nedir?
-
Dedemiz İzollu Zülfikar Ağa, kardeşi Bozan Ağa, İstiklal madalyalı aşiret reisleridir. Urfa'dan Fransızları kovmuş, yüzlerce mensubuyla dirsek dirseğe savaşmış, şehit vermişler. Adlarına türkü yakılmış. İzol aşireti, her zaman milletini devletini sevmiş, terörü Urfa'ya sokmamış bir Kürt aşiretidir. Çocuklarını okutur, üniversite eğitimine önem verir. Aramızda doktor olanı da var, mühendis, öğretmen, memur da. Zülfikar ağabeyimiz, dört dönemdir AK Parti milletvekili olarak mecliste görev yapıyor.

- Siyasallaşıyorsunuz yani...
-
Kesinlikle siyasallaşıyoruz. Aşiretler aday olmadığı zaman oylar farklı partilere gider. Bizim siyasi düşüncemiz bellidir. Demokratız, muhafazakârız. Modernleşiyoruz da. Her ne kadar modernleşme olsa da aşiret içindeki bağ kopmuyor. 'Çözelim, aşiretçilik ortadan kalksın,' denmiyor.

- Anayasa referandumunda 'Evet' demek için, bütün aşiretleri toplamışsınız...
-
Bütün aşiretlerle diyaloğum iyi. Hiçbir aşiretle kırgınlığımız, dargınlığımız, düşmanlığımız yok. Bu adımı attım. Bütün aşiretlerden anayasa değişikliğine 'Evet' oyu çıktı.

- Şu ana kadar ile, Kemal Kılıçdaroğlu ile bir görüşmeniz olmadı mı?
-
CHP ile bir görüşmemiz olmadı. Bizim aşiretimiz muhafazakâr demokrat insanlardır. Reisleri AK Partili olunca, onlar da AK Part'ye oy verir. Ama kimseye, 'Şu partiye oy vereceksin,' diye baskı yapmayız.

- Büyük kararlar köy odasında mı alınır?
-
Bütün kararların alt yapısını burada oluşturup, aşiretin gelenek, göreneklerine bağlı olarak diyalog içerisinde tartışıp karara bağlıyoruz. Liderimiz Zülfikar İzol geldiğinde, onayını alıyoruz. Köylülerin kendi aralarında araziyle, sınırlarla ilgili ya da hayvanlarla, otlaklarla ilgili bir sürü husumet yaşanıyor. Kavga eden tarafları çağırıp, barıştırıyoruz. Olayların yaşanmaması için iki taraftan da söz alıyoruz. 'Birkaç dönüm arazi için birbirinizi vurup öldürseniz neye yarar?' diyoruz. Bu tür davalar yaşanmasın diye elimizden gelen gayreti gösteriyoruz.

- Aşiretin kuralları nedir? Ne yapılırsa cezalandırılır?
-
Eğer her hangi bir ölüm, yaralama olursa, kendi aralarında 'İntikam alacağız,' derlerse ve iki aile de Siverek'te kalıyorsa, her iki tarafın da selameti için, onları başka yerlere gönderiyoruz.

 

-          Hamit İzol, Aşiret ve Öteki Yüzü adlı kitabında aşiretinizin kitabını yazmış. Diyor ki, 'Kan davalarının arkasında aslında kadınlar var, karar vericiler onlar'...


-
Doğru değil. Hamit İzol aşiret mensubu ama aşiretten dışlanmış bir şahıs. 20-30 yıldır Mersin'de oturuyor. Kitabını ön plana çıkarmak için aşireti resmen kötülüyor. Burada yaşanan olayların tam tersini anlatıyor. 'Kan davalarında kadın daha ön planda,' demek gerçek dışı. Burada kadınlar baştacıdır, hiçbir zaman kadınları arka plana atmıyoruz ama kadınların aşireti yönlendirmede lüksü olamaz. Kadınların işi, gücü, yeri bellidir.

- Nedir kadınların yeri?
- Bizim aşiret içerisinde okuma düzeyi yüksek çok kadın var. Kızlarımızın hepsi üniversiteye gidiyor. Çalışabiliyor. Herhangi bir engel yok. Ama aşiret kızı kendi işinde çalışır. Memuriyet dışında, başkasının işinde çalışamaz.

-
Boşanmaya nasıl bakıyor aşiret?
- Bizim aşirette boşanma olmaz. Genç yaşta dul kalmışsa, eşi vefat etmişse, ona sorulur. Bir daha evlilik yapmak istiyorsa, eşinin erkek kardeşi ile evlenebilir veya aile içinden akrabasıyla. Ama başkasıyla evlilik yapamaz.


KARI KOCA BARIŞTIRMA TİMİ KURDUM
- Diyelim ki, kadının çocuğu olmuyor, o zaman ne olacak?

- Kocası için kız istemeye kendisi gider. Tanıdığım bir sürü insan var. Çocuğu olmuyor. Kadından kaynaklanan bir şeyse kadın gidip kocasına kız istiyor.

- Aynı evde mi yaşıyorlar?
- Aynı evde değil, biri bir katta, diğeri başka katta.

- Her şey kontrolünüz altında mı?
- Ağalık yorucu bir görev. Mesela adam karısını dövmüş, kadın babaevine gitmiş, dönmüyor. Kocası bize gelir. 'Ne olur getirin,' diye. Söz alırız, bir daha dövmeyeceğine dair. Bir daha dövme olayı olursa para cezası veya uzaklaştırma veririz. Artık bu olaylara yetişemiyorum. Bir tim kurdum, 'barıştırma timi'. Gidiyorlar, benim adıma konuşup karıkocayı barıştırıyorlar.

- Düğünlerde silah atmayı kaldırıp havai fişek atma kararı almışsınız.
- Reisimiz 'Bundan sonra kesinlikle düğünlerde silah atılmayacak. Silahların yerine havai fişet atılacak,' talimatı verdi. Ben de bunun üzerine bütün aşireti topladım, 'Bundan sonra silah yerine havai fişek atılacak,' dedim. Böyle daha güzel oldu.

- Sigara içmek gibi bir silah atma alışkanlığı var burada. Bu yasağa sizce ne kadar uyulur?


- Herkes uyar. Atalarımızın bir sözü var, 'At, avrat, silah'. Türkiye'de herkesin silah tutkusu var, bu sadece Güneydoğu'ya has bir şey değil. Birdenbire sigarayı bırakmak nasıl zorsa, silah sıkmayı bırakmak da kolay değil. Ama herkes uyuyor bu kurala. İnşallah sigara içmeyi de yavaş yavaş bırakmayı düşünüyoruz.

 

-          "Kendimi bildim bileli İzol hikâyeleri dinledim. Aşiretin tarihi, hepimizin tarihiydi. İzollu olmak bir ayrıcalıktı. Urfa'daki, Malatya'daki, Mardin'deki İzollular hepimiz 'biz'dik. Büyük büyük dedelerim Dersim'e 1200'lü yıllarda Urfa'dan gelmiş. Efsaneye göre, o zamanki büyük dedemiz Murat Han atlarını otlatmak için Dersim yaylalarına varmışken, sürüsünün en gösterişli atını kaybetmiş. Atını bulmak için oralarda kalmış ve bir daha dönememiş Urfa'ya. O yüzden bizim boyumuzun adı 'Murxan' (Murat Han'ın kısaltılmış Kürtçe hali) olarak bilinir. Aşiretin tek Alevi boyu Dersim'de yaşar. Aşiretsiz olmak, eskilerde haksız bir ifadeyle de olsa 'soysuz' olmakla eşdeğermiş. Aşiretsiz insanlara saygı duyulmazmış. Bunun kuşaktan kuşağa aktarıldığını düşünün, yani aşiret mensubu olmak neredeyse genetik, her bir bireyinin doğal bir özellik olarak taşıdığı bir karakteristik. Aşiretin kadınlarına gelince... 'Bir aşiretin kadınları o aşiretin vicdanıdır, başının dikliğidir, yüzünün aklığıdır,' der babam. Bir aşiret kadınıysanız, doğumunuzdan itibaren size bu öz verilir. Topraklarınızdan ayrılsanız bile haliniz, hareketiniz, tavrınız o aşiretin kültürünü öyle ya da böyle yansıtır. Bu çağda komik gelebilir ama 'soylu' olmak böyle bir şeydir. Belki düne kadar kimse Kürtleri anlamaya çalışmadığı için, Kürt soylularının varlığı da masal gibi gelebilir. Yaklaşık 25 yıldır İstanbul'da yaşıyorum, bunun son 15 yılında önemli medya kuruluşlarında çalıştım. Ama kimliğimi bunlardan öte hep 'babamın kızı' olmak belirledi. Hâlbuki babam bu koca şehirde ne benim tanıdığım kadar insan tanır, ne benim bildiğim kadar yer bilir. Ama benim için bir kültürün sembolüdür ve o kültür 'temiz'dir. Aşiret kadını olmanın yükleri ağırdır; bir toplumun vicdanı olmanın ağırlığı dayanılmazdır. Görünüşte bir anne ve babanın kızı olabilirsiniz ama aslında bütün aşiretin kızısınızdır. Bizim ailenin üniversiteye gönderilen ilk kız çocuğuyum. Ve onların nüfuz alanının dışına çıkan ilk genç kız olarak, görünmeyen kuralları da ilk yıkanlardanım. Evlilik kararımla, boşanma kararımla, yalnız yaşama kararımla ve mesleğimi sürdürme kararımla. Benden sonraki kuşaklar bunu büyük ölçüde geliştirdi ama bir ilk olarak epey zorlandığımı itiraf etmeliyim. Çekirdek ailem, uzun bir süre aşiretin beni gözlediğine, her hareketimden haberdar olduğuna o kadar inanıyordu ki, aldığım her karar bir tür savaş ilanıydı onlara göre. Farklı kararlarımla 'büyük aileme' ayıp etmemiş, günah işlememiş olduğumu anlatmak uzun zamanımı aldı. Bütün aşiret kızları benim kadar şanslı değil elbette. Aşiret baskısının altında zaman zaman ezilse de, babamın benimle yaptığı sessiz ittifaka her zaman minnet borçluyum. Elbette beni o çarktan kurtaran İstanbul'a da. Biliyorum; çağ değişiyor, sistemler yıkılıyor, çoğul aidiyetlerin yerini 'birey' olmak gibi kavramlar alıyor. Ama bir yandan da o birey olmalar yalnızlıklara yeniliyor, büyük şehirler yalnızları çoğaltıyor. Benim gibi kadınlar için bir yanda 'çoğul' ve 'soylu' bir baskı, bir yanda da büyük şehir yalnızlığı. Her ikisi de Sırat Köprüsü'nün iki ayağını oluşturuyor. Ve üstünde dengede kalabilmek sadece birey olmaya değil, 'samimi' açılımlara bağlı görünüyor."

 

- Aşireti bir şirket olarak düşünürsek, sizin aşiretin yıllık cirosu ne kadar?
- Sadece Urfa'da mı?

- Sadece Urfa'da.
- Şu anda aşiretin değil ama İzol ailesinin yıllık geliri 20-25 milyon lira civarında. Bunun üçte biri masrafa gidiyor. 30 bin dönüm arazimiz var. Bu arazinin 20 bin dönümü sulu, 10 bin dönümü kuru tarım. Pamuk, buğday, mercimek, arpa, değişik değişik ürünler ekiyoruz. Bazen gelir gideri karşılamıyor. Memleketimizde istihdam yaratmak için yatırım yaptık. Dededen, babadan kalma gayri menkulleri sattık. Ortadoğu'nun en büyük otelini yapıyoruz Urfa'ya, yedi yıldızlı, Suriye manzaralı, muhteşem bir otel.

- Aşiret yatırımını gayrimenkule mi yapar?
- İlk tercihimiz arazi almak oluyor. Ondan sonra gayrimenkul.
- Korunuyor musunuz?
- Düşmanımız yok ki korunalım. Halkla bütünleşmişiz.

- Zülfikar İzol da sizin gibi iyi nişancı mı?
- Tabii hepimiz iyi nişancıyızdır. Babamızın da ruhsatlı silahı vardı. O bize öğretti.

- Ağa olmasaydınız, ne olmak isterdiniz?
- Ağalık, büyüklerimizden gelen bir gelenek olduğu için bana deseler, 'Gel istediğin görevi verelim,' yine de almam. Tercihim yine ağalık olur. Bu gelenekler içinde büyüdüğümüz için başka bir şey tercih etmem.

- Kaç çocuğunuz var?
- Ellerinizden öpsün, üç oğlan üç kız.

- Dizilerdeki ağalar size ne kadar benziyor?
- Zamanımız olmadığı için çok izleyemiyorum ama bazıları iyi anlatıyor. Mesela Van'da çekilen o dizi güzel. Eski filmlerdeki Erol Taş'ın oynadığı ağa rolleri doğru değil. Tuluhan Hanım, bizim burada köylülerimiz, herhangi bir şiddet kullandığın zaman çeker gider İstanbul'a. Benim bir köyüm varsa, onun da bir milyon köyü var, değil mi? Ben aynı zamanda HAYKOP, Tarımsal ve Hayvancılık Kalkınma Kooperatifi'nin de başkanıyım. Aynı zamanda Köylere Hizmet Götürme Birliği'nin encümenlerinden biriyim.

Zülfikar İzol'un diğer kardeşi Cemal İzol, mülkiye mezunu. Aynı zamanda Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği Genel Başkanı. Yedi çocuğu var. Köy odalarının hayat mektebi olduğunu anlatıyor: "Mesela aşiretten birisi öldürüldü. Odada herkes oturur, aşiretin ileri gelenleri toplanır. Öldüren tarafın aşiret reisi de bulunur. Davanın, konusu nedir, içeriği nedir, tartışılır. Her şeyi araştırıp, soracaksın. Kaza kurşunu mu, keyfi mi, husumet mi? Araştırılır, ona göre bir karar alınır. İntikam gerekirse intikam alınır. Kan parası, ölenin ailesine yardımdır, çoluk çocuğuna bir nafakadır. Kan bedeli de öyle bir şeydir. Çocuğunun nafakası için yardımdır. Eşi öldürülmüştür. 10 çocuğu var, neyle geçinecek? İşte kadın bu bedelle geçinir. Çoluk çocuğun perişan olmaması için bir aile kararı alınır. Kocası öldürülen hanıma sorulur. 'Evlilik istiyor musun, istemiyor musun?' Tercihine bırakılır. 'Gencim, dul kalamam evlenirim,' derse, o zaman aile kararı alınır, kocasının kardeşiyle veya amca oğluyla evlendirilir ki, perişan olmasın. Kadın başkasıyla evlilik yapamaz. Aşiret mensubu işsiz kalmaz. Edirne'den Hakkâri'ye kadar, 81 ilde ne kadar İzollu varsa, hepsinin yardımına koşarız. Bölgede ne gecemiz var ne gündüzümüz. Geçen hafta çocuğuma soruyorum, 'Kaçıncı sınıftasın?' diyorum. "Sekizinci sınıfa gidiyorum" dedi. Ben onu hâlâ yedinci sınıfta biliyordum. Bizim eve gitmemiz her gece 02.00'yi bulur. Günde 150-200 kişiye bakıyoruz. Kimin kaç nüfuslu olduğunu, ekonomik durumu nedir, nasıl bir derdi vardır, biliyoruz. Çözüm bulamadığımız sorun olmamıştır. Bunu samimiyetimle söylüyorum."

 

TULUHAN TEKELİOĞLU

Sabah- 21.11.2010




 1     MESAJLARINIZ ( Mesajên we)

 bakış
dersimdeki izol aşireti mensupları yaklaşık 37 köy inançsal olarak alevidirler. Bu izollulara bakış açınız nedir BÜTÜN İZOLLULARI EŞİT GÖRÜYORMUSUNUZ SAYGILARIMLA... Devami
Muzaffer kaya  2013-09-29


 


 NÛÇEYÊN DAWÎ

HAK-PAR Parti Meclisi:'Tampon bölge sorun çözmeye hizmet etmez'
21:11   29/9/2014
 26 Ekim’de yapılacak 6. Olağan Büyük Kongre hazırlıklarını görüştü
HRW: Türkiye'de otoriterleşme hakları tehdit ediyor
13:16   29/9/2014
 Insan Hakları İzleme Örgütü Human Rights Watch (HRW) Türkiye'de otoriterleşmenin hakları ve hukuku tehdit ettiğini kaydediyor.
'3 binden fazla Avrupalı IŞİD'e katıldı'
11:53   26/9/2014
 CIA'in tahminlerine göre IŞİD'in Suriye ve Irak'taki militanlarının sayısı 31,000'e kadar varmış olabilir.
Musul Ticaret Ateşesi: Ankara'nın talimatıyla IŞİD'e teslim olduk
14:17   25/9/2014
 Serbest kalan 46 rehine arasında bulunan Musul Ticaret Ataşesi Mehmet Argüç 101 gün boyunca yaşananları anlattı
Amed’deki STK’lar: "Bu vahşi saldırılara karşı Kobanê halkıyla dayanışma içinde olmak, insani sorumluluktur"
14:30   22/9/2014
 Amed'de Kürt parti ve derneklerden seferberlik çağrısı
AKP’nin kurucusu ve ilk dışişleri bakanı Yaşar Yakış: ”Gökte yıldızlar Kürtler için sıralandı”
09:58   22/9/2014
 Allah Kürtlere birkaç defa ihsanda bulundu. Şimdi de IŞİD’e karşı savaşmak için en müsait kesim Peşmerge ve diğer Kürtler.
Kanuni'nin 'Kürdistan'ına sansür
19:49   20/9/2014
 MEB tarafından bu yıl altıncı baskısı yapılan ‘Tarih 10’ ders kitabı ‘Kürdistan' ifadesi sansürlendi.
Li Suriyê Gelê Kurd di xeterê da ye
13:07   20/9/2014
 Divê barbarên DAÎŞê bên sekinandin
Barzani: ‘Êrîşa terorîstên Da'îş ya li ser Kobanê tehdîde li ser hemû gelê Kurdistanê ye’
10:39   20/9/2014
 Daxwaz ji hemû aliyên Kurdistaniyan dikim dev ji hemû nakokiyan berdin û bi pêkve bergiriyê li keramet û ax û jiyana hemwelatiyên Kobanê bikin.
‘Kürtçe pazar dili olmalı’
20:51   19/9/2014
 DDKD Başkanı İmam Taşçıer, çözüm sürecinin amacının, yaşanılan sorunları bir bir çözmek olduğunu; ama sorun çözmek yerine sorun çıkarmak için çalışıldığını söyledi.
Yekitiya hêzên Rojavayê Kurdistanê, destpêka serkeftina Kobanê ye
11:11   19/9/2014
 GüneyBatı Kürdistan’da(Rojava) ulusal güçlerin birliği, Kobani’de başarının ilk adımıdır