32. yılında DDKO’lar

1961 Anayasası’nın getirdiği nispi demokratik ortam Türkiye’de her sınıf ve katmanı etkiledi.
Özellikle Türkiye işçi  sınıfı, aydınları ve Kürt devrimci demokrat, yurtseverleri de bu ortamdan  yaralanma yollarını aradılar. Şöyleki, metropol Kürt gençleri daha çok önceleri yurtseverlik bilincini Türkiye Kürdistan Demokrat Parti (TKDP)’den almışlardı. Her ne kadar TKDP’nin aydinlari ve milliyetçileri medrese eğitiminden gelmişse de,,kuşkusuz biz Kürt gençleri gerek metropol gerekse ülke içindekiler, ulusal kültürümüzü bu gelenekten almıştık. Yine o dönemde gerek dünyadaki, gerekse Türkiyedeki üniversite, aydin gençliği dalgalanan  öğrenci hareketleri bu ödünsüz düşüncenin militanları idi. Önceleri Türkiye İşçi Partisi(TIP) içinde Türk solu ile birlikte bizlerde kendimizi ifade etmeye çalıştık.  İlginçtitir  o dönemde metropol gençleri daha çok bağımsızlıkçı ve ulusalcı bir yol izlerken, Diyarbakır grubu TiPle iç içe bir yolu izlemeye yeğlediler. Daha sonradan anlaşıldığı gibi T.Ziya Ekinci, M.Ali Aslan, K.Burkay  N.Kutlay, A. Aras  ve Y. Kaya bunlar TİP içinde yoğunlaştılar. M. Ali Aslan bir dönem TİP Genel Başkanı oldu.,Daha önceleri T. Ziya Ekinci TİP Genel Sekreteri oldu ve parlementoya girmişti. Bu dönemde çoğu Kürt gencleri kurulacak olan Fikir Kulupleri Federasyonu’nda (FKF) yeraldılar. Bu kulubun iki başkanından biri Yusuf Küpeli biri de Zülküf Şahin di. Zülüf Şahin bir ara Muş ve Tatvanda avukatlık yaptı şimdi İzmirde avukatlık yapıyor. FKF Siyasal Bilgiler Fakültası ve Dil Tarih Coğrafya Fakültesinin Öğrenci birliklerinin ortaklaşa aldığı kararla  Ekim 1965 te kuruldu. Daha sonra 4.Kurultayda 1969 Ekiminde DEV-GENÇ adını aldılar.

O dönemde Türk solunda  gerek TİP’te gerekse FKF’de kısmende olsa Kemalist ideoloji  hakimdi. Gelişen dünya gençlik hareketleri ve ulusal kurtuluş hareketleri Kürt gençlerni de etkilyerek giderek ulusal  kimliğe sahip çikma, kendi kimliklerini aramaya başladılar..Önceleri sosyalist ve komünist olmayanlara hafif gözle bakılırken, daha sonra ulusalci olmayanlara hafif gözle bakıldı.Daha doğrusu sosyalizm ile ulusalcilik bu dönemde Devrimci Dogu Kültür Dernekleri (DDKO) gençlerinde çoğunlukla at başı (Başbaşa birlikte yürütüldü) Bu dönemde Türk solu yoğun bir guruplaşmaya yöneldi,onların çekişmelerinden kuşkusuz bizde etkilendik. Sosyalist Devrim(SD) İle Milli Demokraik Devrim(MDD) diye iki guruba ayrıldılar.Hatta yayinları B EYAZ Aydınlık ile KIRMIZI Aydinilik dergileriyle kendilerini ifade ettiler. SDyi M. Ali Aybar ve  Behice Boran temsil ediyordu, MDD Mihri Belli temsil ediyordu.Daha sonraları MDD gurubuna Proleter Devrimci Aydinlik (PDA)  Doğu Perinçtek te dahil oldu. Bir çok Kürt gençleride bunlardan etkilenip,bazıları her iki grupta  yer aldılar.Bu gelenekler  içinde bu günde bazı Kürt aydinlari çalışmaktadırlar.Türk solunun ayrışmaya yoğun olduğu bu dönemde, Kürt gençleride  daha bağımsız, kendilerini ifade edebilecek bir ulusalci harekete (derneğe) ihtiyaç duydular.

DDKO´ların kurulması

Denilebilirki DDKO Türkiye Kürdistaninda ilk ulusalci,demokratik, ayri örgütlemyi hedefleyen bir dernekti..İstanbul ve Ankaradaki Kürt gençlerin ilk toplatısını hatırladığım kadarı ile Nisanda, İstanbul  Ankara ortak toplantımız ANKARA Ticari İlimler Akedemisi Öğrenci Derneğinde yaptık..Öğrenci Derneği Başkanı merhum Mehmet.Demirdi. M. Demirin kardeşi ALİ DEMİR bilindiği gibi 1980 öncesi Kurtuluş Hareketının önde gelenlerdendı.İkinci Toplatimiz Ankara DDKO Kurulduğu haftadan sonra   Mayista İstanbulda Diyarbakır Yurdunda yaptık.. Mayisin tahminen 27sinde olacaktı.

İstanbul DDKDyu kurduk.Genellikle tartışmamız iki noktada yoğunlaştı.

a) Merkezi olup olmamaması. Günkü yasal koşullar musait olmadığından dolayi merkezi olmama yönünde karar alındı, Daha sonra Kürdistanda kurulma çalışmaları  yoğunlaşacaktı.

b)Türk solu ile (DEV-GENÇ ) TİPle  ilişkilerimiz ciddi anlamda hayatın her alanında dayanışma içinde olacaktı.

Ancak genellikle İstanbul  ve Ankara DDKO´nun ulusal anlayış ve geldiği gelenek TKDP düşüncesi  hakimdi. Öyleki 1969 TİP Kurultayinda benimde delege olduğum Ankaradaki YİBA düğün salonundaki Kongrede DDKO görüşü tamamen hakim oldu. Bilindiği gibi TİP o kurultayda şöyle bir karar aldı

"Doğu ve Güney Doğuda Kürt halkı diye bir halk yaşamakta"  diye karar altına alınmıştı. Bu karardan dolayi 1971 de TİPin kapanma nedenlerden biri sayıldı. Bizler Boran-Aren grubunu destekledik.

Daha sonra,gerek TIP içinde T.Ziya Ekinci ve gerekse Burkayin Emek çevresiyle zaman zaman görüş ayrılığımğz oldu. Genellikle DDKO çevresini o günlerde, Musa Anter, Sait Elçi, Dr.Şivan, M.Emin Bozarslan, Medet Serhat ve Örfi Akkoyunlu biz gençlere daha yakın görünüyordu.

Derken 1971 Askeri darbeden sonra bütün DDKO lar kapandı. Bilindiği gibi Kürdistan tarihinde geçmişteki siyasal yaşamlarını Kürdistan uğruna feda edenlere yakışır bir şekilde, Diyarbakır Sıkıyönetimde DDKOliler tarihin  savunmasını yaptılar. Bilindiği gibi bir çokları ağır cezalara mahkum oldular.

Bu anlamda başta Istanbul DDKO başkanı şehit NECO olmak üzere, şehit olanları ve yaşamlarını yitirilenleri saygi ile hatırları önünde eğiliyor, hayata olup bu geleneği devam ettirenlere de başarılar,sevgi ve sagılarımı sunarım.

DDKO nın Soyağacı

a) DDKD 1974 
b  Komal 1974 
c) Özgürlük yolu 1975
d) Kawa 1976
e) DDKD’den ayrilmalar 1976

DDKO(DEVRİMCİ DOĞU KÜLTÜR OCAKLARI [1969-1971]

DDKO- İSTANBUL, 27 Mayıs(?) 1970
Kurucuları: Necmettin Büyükkaya , Hikmet Bozcali, Ali Buran, Leyla Ejder, Mehmet Tüysüz, Ali Haydar, Emre Mehmet Can, Sabri Ünlü, İbrahim Önen, Ömer Bakal , Fevzi Yardimci , Mahmut Kiliç , Aydin Yümlü , M.Ali Aslan , Aziz Yilmaz, Sait Bozgan , İbrahim Yüksekkaya , Fazli Can Kadir Akgüneş , Salih Kaynak, Mustafa Doğan Özbay , Ahmet Zeki Okçuoğlu , Mehmet Balamir , Sait Pektaş , Şakir Elçi, Ali Yilmaz Balkaş, Agah Uyanik, Kadri Çağli, Hüseyin Azkan , İlhami Yaban

1.Dönem Başkan: Necmettin Büyükkaya (1943-1984/Siverek)
2.Dönem Başkan: Hikmet Bozcali (Silvan/Bozcalı Köyü)
3.Dönem Başkan: Mehmet Tüysüz (Hilvan/Ş.Urfa)

DDKO- Ankara, 21 Mayis 1969

Kurucuları: Yumni Budak , Daham Keleş, İbrahim Güçlü, Kemal Cengiz , Hikmet Buluttekin , Ahmet Kotan, Şerif Felekoğlu, Nazmi Onur, Nusret Kiliçaslan, Abdullah Soysal, Ali Beyköylü , Salih Sitki, Mustafa Karacadağ, Halit Çetinyalap, Mümtaz Kotan, Mustafa Karadağ, Mehmet Demir, Halil Dündar, Nuri Bingöl, İsa Geçit, M.Sait Aktaş, İrfan Özen, Faruk Aras, Bedri Demir

Başkan: Yumni Budak (Hazro/Diyarbakir)

DDKO-Diyarbekir, 6-Ekim 1971

Kurucuları:Yusuf Ekinci, Süleyman Çelik, Fikri Gürbüz Yildizhan, Ömer Çetin, Mehdi Zana, Nazim Sönmez, İlhan Aslan, Abdurrahman Uçman, Vedat Hayrullahoğlu, Giyaseddin Ayaz, Halit Ayçiçek, Hasan Yilmaz, Hüseyin Altan, Tarik Ziya Ekinci, Naci Kutlay, Sadun Kiliç, Mehmet Canpolat

DDKO -Ergani 13-Ekim 1970

Kurucuları: Ömer Kan, Mehmet Emintektaş, Kemal Vural, Mustafa Gök, Mehmet Sağlamoğlu

DDKO- Silvan,  9 Kasim 1970

Kurucuları: Bahri Evliyaoğlu, Mahmut Okutucu, Muhterem Biçimli, Vedat Erkaçmaz, Akif Işik , A.Kerim Ceylan , Yusuf Kiliçer, Mahmut Yeşil, Cüneyt Ceylan, Zeki Bozaslan, Fikri Müjdeci

DDKO- Batman, 18 Kasim 1971

Kurucuları: Mehmet Yildiz, Sabri Yildiz, Mehmet Durmaz, Sabahattin Saygili, Übeydüllah Aydin

DDKO- Kozluk, 28 Ocak 1970

Kurucuları:M.Şirin Baltaş, Alaattin Baltaş, Abdi Dizmen, Yusuf Güzel, Mehmet İnal, Halil Kaneş, İrfan Bozgil, M.Tahir Birlik, A.Halim Dinler, Mehmet Asker, Nasir Bağ